Τρίτη, 18 Δεκεμβρίου 2012

Οἱ Παράσιτοι καὶ ἡ MEGA ἀνακάλυψις...



Ἡ λέξις «παράσιτος» δὲν ἦταν λέξις ἀτιμωτική. Ἀρχικὰ δήλωνε τοὺς βοηθοὺς ἢ τοὺς κατώτερους ὑπαλλήλους τῶν ἱερέων. Τὸ ἒργο τους ἦταν νὰ συλλέγουν τὸν σῖτον ἀπὸ τοὺς μισθωτὲς τῶν κτημάτων τοῦ ναοῦ, νὰ βοηθοῦν στὶς θυσίες καὶ νὰ μεριμνοῦν γιὰ τὶς προετοιμασίες τῶν ἐορτῶν. Ἡ ἐργασία τους ἦταν χληρὴ καὶ ὃλοι οἱ πολῖτες προσπαθοῦσαν νὰ τὴν ἀποφύγουν.
Γιὰ τὸν λόγον αὐτόν ἒγινε νόμος ποὺ ὑποχρέωνε τὸν πολίτην νὰ ἐκλέγεται καὶ νὰ δέχεται τὴν συγκεκριμένην ὑπηρεσίαν. Μετὰ τὸ πέρας ὃμως τῆς θητείας του ὡς παράσιτος, ἀπαλλασσόταν στὸ μέλλον ἀπὸ μία δεύτερη τέτοια ὑπηρεσία.

Οἱ παράσιτοι σιτίζονταν ἀπὸ τὸν ναόν, ὃπως καὶ οἱ ἱερεῖς: «ὁ δουλεύων ἐν τῷ ναῷ καὶ ἐκ τοῦ ναοῦ τραφήσεται». 

Κυριακή, 16 Δεκεμβρίου 2012

Πιότερος ὁ Πόλεμος...


Πιότερος ὁ Πόλεμος

Τὸ μάτι σπίθισε
ἐπικίνδυνο, φλογισμένο
καὶ ὁ μαντατοφόρος
ποὺ χρόνια εἶχε βουτηχτεῖ
στὴν ἀσφυκτικὴ σιωπή
ἒστειλε τὸν μυρωμένο ἂνεμο
νὰ σιγομουρμουρίσῃ
στοὺς συνοδοιπόρους
τῆς Λευτεριᾶς.
Καὶ οἱ σκέψεις μορφάζουνε
σὰν τὴν σκιὰ τῆς νύχτας
καὶ τὰ παμπάλαια σημάδια
ποὺ πρόγονοι λάξευσαν
σ’αὐτὴ τὴ γῆ, θέριεψαν
καὶ ἂστραψαν μὲς στὴ λευκὴ
ἁγνότητά τους.
Ἀχνάρια φωτιᾶς τὸ προγονικὸ αἷμα
ὁρίζει τὸ δρόμο, ἀδημονεῖ,
προστάζει
προτοῦ νεκρωθ
κάθε ζωντανὸς παλμὸς
σ’αὐτὴν τὴν χώρα…

Ὁ κίνδυνος εἶναι τὸ ριζικὸ
κάθε ἀνεξαρτησίας
μὰ πιότερος ὁ Πόλεμος
ἀπὸ τὴν ραγισμένη ἐλπίδα… 
  
Εἰκόνα: Ἂρης, Mars, Peter Paul Rubens, (1577 - 1640) --> www.chch.ox.ac.uk

Ἕνας ἀνεκπλήρωτος ἔρωτας καὶ μία ἐκδικητικὴ γυναίκα στὴν Πέλλα τοῦ 4ου αἰ. π.Χ.

Ἀγάπη... Ἔρωτας... Μίσος... Ζήλεια... Τὰ μόνα ποὺ δὲν ἀλλάζουν στὸ πέρασμα τοῦ Χρόνου. Τὰ συναισθήματα· οὐράνια καὶ βασανιστικὰ..



Πήλινο ειδώλιο από
το Ανατολικό νεκροταφείο της Πέλλας
Όταν πέθανε ο Μάκρονας, η Φίλα βρήκε την ευκαιρία που ζητούσε. Είχε ήδη έτοιμο τον μολύβδινο κατάδεσμο, είχε γράψει εκεί αυτό που ειλικρινά επιθυμούσε, τον είχε τυλίξει προσεκτικά και σφιχτά σε ρολό. 
Ο Μάκρων που έφευγε πιά για τον Κάτω Κόσμο θα μετέφερε στους δαίμονες το μήνυμά της, την ικεσία της. Μόνον εκείνοι μπορούσαν πιά να την βοηθήσουν. Στην Πέλλα ήταν ήδη απομονωμένη, εγκαταλειμμένη από φίλους και γνωστούς. Περιφρονημένη από όλους και κυρίως από τον Διονυσοφώντα που ετοιμαζόταν να παντρευτεί την Θετίμα και σχεδίαζαν ήδη την τελετή του γάμου τους. Θυμήθηκε την τελευταία της συνάντηση μαζί του, μπροστά στη Θετίμα που της φάνηκε ότι χαμογελούσε ειρωνικά. Της είχε πει "ακόμη κι αν δεν υπήρχε η Θετίμα, θα προτιμούσα να παντρευτώ οποιαδήποτε άλλη γυναίκα, μα εσένα ποτέ"



Η Φίλα ακούμπησε προσεκτικά το ρολό δίπλα στο δεξί χέρι του Μάκρονα, να είναι το πρώτο πράγμα που θα δώσει μόλις φτάσει εκεί κάτω, και τον κατευόδωσε.  

Τετάρτη, 12 Δεκεμβρίου 2012

Μακεδονικὸν Ζήτημα, Σύντομος Ἱστορία...


Μακεδονία 1849



   Ἡ Mακεδονία μὲ τὴν τόσο σημαντικὴ γεωγραφικὴ θέση ἦταν πάντα σὲ ὅλους τοὺς αἰῶνες ἓνα ἐπίμαχο θέμα· καὶ γι’ αὐτὸ χρειάστηκαν σκληροὶ καὶ αἱματηροὶ ἀγῶνες γιὰ τὴν διατήρηση τῆς ἑλληνικότητάς της. Tελευταῖος σκληρὸς ἀγώνας διεξήχθη στὶς ἀρχὲς τοῦ προηγούμενου αἰῶνα καὶ ἦταν ἕνας διμέτωπος ἀγώνας τόσο ἐναντίον τῆς τουρκικῆς κυριαρχίας ὅσο καί ἐναντίον τοῦ Βούλγαρου διεκδικητῆ. 
Ἦταν τότε ποὺ ὁ ἑλληνισμὸς τῆς Mακεδονίας μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὰ πιὸ διορατικὰ παιδιά του, ἔγραψε χρυσὲς σελίδες δόξας καὶ μεγαλείου, ἦταν τὸ ἔπος τοῦ Mακεδονικοῦ Ἀγώνα. Oἱ Mακεδονομάχοι μὲ τὴν εἰλικρινή τους πίστη στὰ μεγάλα ἰδανικὰ ἀξιώθηκαν νὰ ὑψωθοῦν ὡς τὴ σφαῖρα τοῦ μύθου καὶ τὴν πίστη τους αὐτὴ τὴ σφράγισαν, μὲ τὸν θάνατό τους· εἶχαν ἢδη ἀντικρίσει κατάματα τὸν θάνατο καὶ δὲν λογάριαζαν τὴ ζωή. Στὰ ἀπομνημονεύματα καὶ τὰ ἡμερολόγιά τους, ὁ θάνατος δὲν φαντάζει ἐπισκέπτης, ἀλλὰ σύντροφος καθημερινός…

Πέμπτη, 6 Δεκεμβρίου 2012

Ἀλβανοί, Ἀρβανίτες καὶ ἡ διαστρέβλωσις τοῦ 1821.




Αλβανοί, Αρβανίτες και η διαστρέβλωση του 1821


του Κωσταντίνου Χολέβα

     Όταν διάβασα την είδηση ομολογώ ότι δεν εξεπλάγην. Αλβανικό τηλεοπτικό κανάλι παρουσιάζει αποσπάσματα από την τηλεοπτική σειρά του ελληνικού ΣΚΑΙ για το 1821 με στόχο να αποδείξει ότι οι Έλληνες είναι αλβανικής καταγωγής. Προφανώς οι γείτονες αξιοποιούν τα ανιστόρητα στοιχεία του διαστρεβλωτικού εκείνου ντοκυμανταίρ, τα οποία ταύτιζαν τους Αρβανίτες με τους Αλβανούς. Τα ολισθήματα των «μεταμοντέρνων» Ελλήνων ιστορικών αλείφουν βούτυρο στο ψωμί του Αλβανικού εθνικισμού.

Τετάρτη, 5 Δεκεμβρίου 2012

Τὸ Μακεδονικὸ Παίγνιο Γεωπολιτικῆς, τοῦ Ν. Ἰ. Μέρτζου


     Ἡ Ἐταιρεία Μακεδονικῶν Σπουδῶν μὲ συνέπεια συνεχίζει τὸ κορυφαῖο ἐπιστημονικὸ καὶ ἐθνικὸ ρόλο ποὺ ἐπιτελεῖ στὰ Βαλκάνια. Οἱ ἐκδόσεις της πρωτοστατοῦν στὸ ζήτημα τῆς ἐπιστημονικῆς τεκμηρίωσης καὶ τῆς ὑπεράσπισης τοῦ ὀνόματος τῆς Μακεδονίας. Στὴν τελευταία της ἐκδοση, διαβάζουμε τὴν μελέτη τοῦ Προέδρου της Νικολάου Ἰ. Μέρτζου, «Τὸ Μακεδονικὸ Παίγνιο Γεωπολιτικῆς». Η σύντομη ἀλλὰ ἒγκυρη μελέτη ἐξιστορεῖ εὐσύνοπτα τὴ διαχρονικὴ ἐξέλιξη τοῦ Ζητήματος καὶ τεκμηριώνει τὰ σοβαρὰ γεωπολιτικὰ συμφέροντα γιὰ τὰ ὁποῖα Ξένες Δυνάμεις, ἐναλλασσόμενες διαχρονικὰ μεταξὺ 1871-2012, τὸ χρησιμοποίησαν καί, μέχρι σήμερα, τὸ χρησιμοποιοῦν. Δημοσιεύει ἀδιάσειστα ἐπίσημα στοιχεῖα, συνήθως ἂγνωστα, καὶ προβαδίζει διότι καλύπτει πλήρως τὴ διαδρομὴ τοῦ Ζητήματος μέχρι τὸν Νοέμβριο 2012. 

Ἀναφέρω ἐνδεικτικά ἀποσπάσματα:

     «Στρατηγικός στόχος της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, από την εποχή του Μεγάλου Πέτρου, παρέμενε σταθερά η έξοδος στις θερμές θάλασσες μέσω της Μακεδονίας, του Αιγαίου και των Στενών των Δαρδανελλίων. Προς τούτο η Ρωσία, μέχρι το 1854, επεδίωκε να χρησιμοποιήσει το ομόδοξο Γένος των Ελλήνων. Η Μεγάλη Αικατερίνη, με το περίφημο «Ελληνικό Σχέδιό» της, σκόπευε να διαλύσει την Οθωμανική Αυτοκρατορία και να ανασυστήσει την Ελληνική Αυτοκρατορία υπό ρωσική επικυριαρχία, με Αυτοκράτορα τον εγγονό της τον οποίον σκόπιμα βάφτισε Κωνσταντίνο. Το 1770 εξαπέλυσε στον ελληνικό χώρο τα Ορλωφικά. Το 1774 επέβαλε τη Συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή, βάσει της οποίας τα ελληνικά πλοία είχαν το δικαίωμα να πλέουν ελεύθερα και να εξοπλισθούν με κανόνια υπό ρωσική σημαία. Το 1828 η Ρωσία πήρε μέρος στη Ναυμαχία του Ναβαρίνου και είδε πρώτο Κυβερνήτη του πρώτου ελληνικού Κράτους τον τέως επί των Εξωτερικών Υπουργό της Ιωάννη Καποδίστρια. Το 1829, μετά τον νικηφόρο της πόλεμο κατά των Οθωμανών, επέτυχε την πρώτη αναγνώριση του ελληνικού Κράτους με τη Συνθήκη της Αδριανουπόλεως. Οι άλλες Μεγάλες Δυνάμεις της Ευρώπης αντιτάσσονταν, φυσικά, στο ρωσικό σχέδιο.

Τετάρτη, 28 Νοεμβρίου 2012

Τὸ παρελθὸν, ὁπλίζει τὸ μέλλον…



     Κοιτάω γύρω μου, τὴν Ἑλληνικὴ Φυλὴ πῶς μεταλλάχθηκε στοὺς αἰῶνες… Καὶ ὅμως, δὲν εἶναι μακρινὲς οἱ ἐποχὲς ποὺ περιγράφει παρακάτω ὁ Καρκαβίτσας.
Μέσα σὲ 50 σχεδὸν χρόνια, μᾶς ἔκαναν ὅση ζημιὰ δὲν κατάφεραν οἱ Τοῦρκοι σὲ τετρακόσια χρόνια σκλαβιᾶς. Μᾶς δίδαξαν νὰ περιφρονοῦμε τὸ παρελθόν καὶ νὰ ἀρνιόμαστε τὸ μέλλον. 
Τὸ παρελθὸν ἄδραξε ὁ Ρῆγας καὶ μὲ αὐτὸ ἀναθάρρεψε καὶ ὅπλισε τὶς ψυχὲς τῶν ὑπόδουλων Ἑλλήνων. Τὸ παρελθὸν ζωγράφισε στὴν Χάρτα του καὶ τὸ παρελθὸν ὕμνησε στὸν Θούρειο:

Παρασκευή, 23 Νοεμβρίου 2012

Ἡ Ἔκθεσις τοῦ Ζέρβα γιὰ τὸν Γοργοπόταμο...




   Διαβάζοντας γιὰ τὴν ἐπιχείρηση Χάρλινγκ, ὅπως ὀνομάστηκε ἡ ὅλη ἐνέργεια τῆς ἀνατινάξεως τῆς γέφυρας τοῦ Γοργοποτάμου, ἦρθα σὲ σύγχυση…. Τὸ κάθε ἄρθρο, διαφέρει ἀπὸ τὰ ἄλλο σὲ ἀρκετὰ στοιχεῖα τόσο, ποὺ ἀναρωτιόμουν ἂν ἀναφέρονται στὸ ἴδιο συμβᾶν! 


-  Πρόθυμος ὁ Ἄρης, ἀνέλαβε τὸ σχεδιασμὸ τῆς ἐπιχείρησης καὶ τὴν ἔφερε εἰς πέρας, διάβασα σὲ μερικὰ ἄρθρα.
-  'Εξαφανισμένος ὁ Ἄρης γιὰ ἕνα μῆνα, ἀπέφευγε τὴ συνάντηση μὲ τὴν ἀγγλικὴ ἀποστολή, παραλίγο ν΄ἀναβληθῇ ἡ ἐπιχείρηση, διαβάζω σὲ ἄλλα.
-  140 ἀντάρτες τοῦ ΕΛΑΣ συμμετεῖχαν στὸ πλευρὸ τοῦ Βελουχιώτη, διαβάζω.
-  120 ἄντρες διαβάζω ἀλλοῦ! 
-  Οἱ ἄντρες τοῦ Ζέρβα… ἀλλοῦ ἀναφέρονται ὡς 50… 60… 70… καὶ ἀλλοῦ 80


   Ἡ Ἱστορία φίλοι μου δὲν κόβεται καὶ ράβεται στὰ μέτρα τῶν ἐκάστοτε ἰδεολογικῶν ἀπόψεων! Ἡ Ἱστορία καταγράφεται ὡς ἔχει! Τὸ μόνο ποὺ μποροῦμε νὰ προσθέσουμε ἐμεῖς, εἶναι ἡ κριτική μας.


Γιὰ αὐτὸ…

Διαβάζουμε στὸ Μῆλο τῆς Ἒριδας τοῦ C.M. Woodhouse σελ. 214-215:

Τρίτη, 20 Νοεμβρίου 2012

Ἡ Λύτρωση εἶναι ὁ Ἀγῶνας!

 Ὂλυμπος. Dodwell, Edward, 1821


Εἶναι αὐτὸ τὸ Ὂνειρο καὶ ἡ Ἐλπίδα καὶ αὐτή ἡ Ἀνάγκη, ποὺ σφίγγει τὴν καρδιὰ, καὶ σοῦ δίνει τὴν ἡμέρα τὸ φῶς καὶ τὴ δύναμη νὰ πορευτῇς ἀλλὰ, σ΄ ἀγρυπνᾶ τὴν νύχτα…

Ἡ Λύτρωση ποὺ περιμένεις δὲν πρόκειται νὰ ΄ρθῇ. Σφάλμα ἡ ἀναμονὴ καὶ ἡ ἀπραξία· ἡ προσευχὴ ἀρκεῖ, σοῦ εἶπαν· μὰ πῶς, πόσο ν΄ἀντέξῃς… Πόσο;

Οἱ πρόγονοι δίδαξαν· μὲ αἷμα καὶ σπαθὶ, καὶ μὲ ἀγῶνες, κερδίζεται ἡ Ἐλευθερία…
Μὲ τὸ κορμὶ νὰ λαχταρᾶ ν΄ἀντιταχθῇ στὸν δυνάστη, κερδίζεται ἡ Ἐλευθερία…
Καὶ ἡ λαχτάρα αὐτὴ εἶναι ποὺ ὁπλίζει τὸ χέρι.

Γιατὶ δὲν κλείνουμε τὰ μάτια μας στὸν πόνο του Ἀδερφοῦ!
Γιατὶ στὸν πόνο του μέσα, ζεῖ καὶ ὁ πόνος ὁ δικός μας…

Ἂϊντε Ἀδέρφια, καὶ ἒχουμε δρόμο ἀκόμα!

Κυριακή, 18 Νοεμβρίου 2012

Ἡ Ἱερὴ Γεωγραφία τῆς Ἑλλάδος!


Εἶναι αὐτὸς ὁ θαυμαστὸς τόπος ποὺ ζοῦμε, μὲ τὰ καλὰ κρυμμένα μυστικά, ποὺ περιμένουν πάλι νὰ τὰ ξανά-ἀνακαλύψουμε…

 Ἡ Ἱερὴ Γεωγραφία ἒχει ἀπασχολήσει πολλοὺς ἐρευνητὲς. Τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐρευνῶν τους τὰ βρίσκουμε στὰ ράφια τῶν βιβλιοπωλείων. Ἡ ἐπίσημη ἐπιστήμη, ἀρνούμενη ν΄ ἀποδεχτῇ τὰ γεγονότα, πρόσφατα ἂρχισε νὰ ἐρευνᾶ καὶ νὰ χρησιμοποιῇ τὸ πλῆθος τῶν στοιχείων ποὺ δηλώνουν τὴν γεωμετρικὴ σχέση ποὺ συνδέει τοὺς Ἱεροὺς Τόπους τῶν Ἑλλήνων.

Κυριακή, 11 Νοεμβρίου 2012

Ἰδῶ κύργοι τὰ οὐραῖα κὶ τ’ ἀρχαῖα!.... Ἰένα φράγκου τοὺ κουμμάτ’...

Ταναγραία Κόρην, Βρεττανικὸν Μουσεῖον


Συνήθως γίνεται ἀναφορὰ στοὺς ξένους περιηγητές, ποὺ ἐρχόμενοι στὴν Ἑλλάδα κατὰ τὴν διάρκεια ἢ καὶ μετέπειτα τῆς τουρκοκρατίας, ἂρπαζαν τοὺς ἀρχαίους ἑλληνικοὺς θησαυροὺς καὶ πλούτιζαν τὰ ξένα μουσεῖα καὶ συλλογὲς. 
Δὲν πρέπει νὰ παραλείψουμε ὃμως νὰ ἀναφέρουμε καὶ τὶς ἑλληνικὲς ἐνέργειες ποὺ στάθηκαν ὑπαίτιες γιὰ τὴν μεταφορὰ καὶ πώληση ἀρχαιολογικῶν θησαυρῶν στὸ ἐξωτερικὸ… 

Σάββατο, 3 Νοεμβρίου 2012

Οἱ Μινωΐτες στὴ Βόρεια Θάλασσα...

Χανς Πέτερ Ντυρ, Το ταξίδι των Αργοναυτών, εκδόσεις Insel, 2011

Χανς Πέτερ Ντυρ, Το ταξίδι των Αργοναυτών, εκδόσεις Insel, 2011

Ανακάλυψαν οι Μινωίτες πρώτοι τη Βόρεια Θάλασσα; Στη Γερμανία αναζωπυρώνεται η συζήτηση γύρω από τα θεαματικά ευρήματα του εθνολόγου Χανς Πέτερ Ντυρ στη θάλασσα του Βατ παρά την αρχική αμφισβήτηση.

Παρασκευή, 2 Νοεμβρίου 2012

Ἴων Δραγούμης καὶ Μακεδονία




Ίων Δραγούμης (1878-1920)



τοῦ Σταύρου Καρκαλέτση
ἱστορικοῦ - συγγραφέα


     Είναι εξαιρετικά γόνιμο, αν και όχι εύκολο, να γίνει κάποιος κοινωνός της βαθιάς και πολυσχιδούς σχέσης του Ίωνος Δραγούμη με την Μακεδονία. Αλλά είναι και ένα εγχείρημα κατ’ εξοχήν επίκαιρο. Πρόκειται για μια σχέση που παραπέμπει κατ’ ευθείαν στο σήμερα. Και αυτό, για δύο λόγους: Κατά πρώτον, η πολιτική φιλοσοφία του Δραγούμη εμφανίζει ισχυρή διαχρονικότητα, εμπεριέχει διάρκεια. Ειδικά στα αφορώντα την Μακεδονία. Και δεύτερον: Αυτό που ζούμε και εισπράττουμε σήμερα, με την απαράδεκτη, γκρίζα και εν τέλει άθλια πολιτική του συστημικού πολιτικού κόσμου, ως προς την επικείμενη παράδοση του ονόματος της Μακεδονίας σε αυτούς που την επιβουλεύονται. Όχι από την εποχή του Ίωνος Δραγούμη, αλλά ακόμη πιο πίσω...

Τετάρτη, 24 Οκτωβρίου 2012

Οἱ 10 µεγαλύτερες ἀρχαιολογικὲς ἀνακαλύψεις στὴν Ἑλλάδα τὸ 2011


Η αρχαία ιστορία γράφτηκε σε διάρκεια αιώνων, η αναζήτηση όµως των τεκµηρίων της δεν είναι κάτι που ακολουθεί χρονολογική σειρά ούτε κατευθύνεται από τις βουλές των επιστηµόνων, που άλλοτε µπορεί να πασχίζουν επί χρόνια για ένα εύρηµα χωρίς επιτυχία, άλλοτε – τύχη αγαθή – να το ανακαλύπτουν και άλλοτε να είναι ένα απρόσµενο αλλά σπουδαίο γεγονός. 


Σε κάθε περίπτωση, βέβαια, η οικονοµική δυσπραγία στενεύει τα περιθώρια της αρχαιολογικής έρευνας, άρα και των αποτελεσµάτων, κάτι που δεν είναι κρυφό ότι συµβαίνει τα τελευταία χρόνια. Αλλά παρά τους περιορισµούς αυτούς σηµαντικές αρχαιολογικές ανακαλύψεις υπήρξαν σε όλη τη χώρα µε ευρήµατα που θα µπορούσαν να στηρίξουν ολόκληρα µουσεία. Ενα έργο τεράστιο σε πλούτο και σηµασία, που διευρύνει τη γνώση του παρελθόντος αλλάζοντας σε κάποιες περιπτώσεις και τα ως τώρα ισχύοντα. Η Ελλάδα είναι πρώτη στον τοµέα αυτόν και η απόδειξη ακολουθεί. 


Η επιλογή των δέκα σηµαντικών ανακαλύψεων θα µπορούσε κάλλιστα να διευρυνθεί σε 20 ή και περισσότερα, γι’ αυτό και η κατάταξη δεν έχει γίνει µε σειρά σπουδαιότητας. Αυτό θα το κάνει η µελέτη τους και ο χρόνος.

Τρίτη, 16 Οκτωβρίου 2012

Σάρδεις: Τὸ χρονικὸ μιᾶς λεηλασίας

  

Μαρμάρινος κίονας από τον ναό της Αρτέμιδος στις Σάρδεις, 4ος αι. π.Χ. Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, Νέα Υόρκη.

Εκ πρώτης όψεως, ίσως να μην αισθάνεται κανείς έκπληξη όταν μαθαίνει ότι οι αρχαίες Σάρδεις, στη δυτική Μικρά Ασία, πάλαι ποτέ πατρίδα του μυθικά πλούσιου βασιλιά της Λυδίας Κροίσου, αποτέλεσαν στο παρελθόν στόχο άπληστων αρχαιοκαπήλων. Αυτό, ωστόσο, που προκαλεί ανησυχία είναι το γεγονός ότι η λεηλασία έγινε μόλις έναν αιώνα πριν, συγκεκριμένα το 1921-1922, και ενθαρρύνθηκε από επιφανείς Αμερικανούς αρχαιολόγους και επιχειρηματίες, καθώς και από μια θρασύτατη ομάδα (την Εκτελεστική Επιτροπή της Εταιρείας Ανασκαφών στις Σάρδεις – ECSES), όλους αποφασισμένους να εμπλουτίσουν ένα από τα σημαντικότερα μουσεία παγκοσμίως, το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης (Met) στη Νέα Υόρκη. Επιπλέον, οι ενέργειες των λαθρεμπόρων ανακοινώθηκαν δημόσια και υποστηρίχθηκαν μέσα από τις σελίδες των New York Times.

Πέμπτη, 11 Οκτωβρίου 2012

Κυριᾶκος τῆς Ἀνκόνα. Ὁ πρόδρομος τῶν περιηγητῶν




Ὁ Παρθενῶν στὸν Κώδικα Χάμιλτον (Deutsche Staatsbibliothek Berlin), 1442-43.


   Ὁ Ciriaco de' Pizzicolli ἢ Cyriacus of Ancona (Κυριᾶκος τῆς Ἀνκόνας), (31 Ἰουλίου 1391 -- 1453/55) ὑπῆρξε ὁ σημαντικότερος ἀρχαιοδίφης τῆς ἐποχῆς τῆς Ἀναγεννήσεως, ἐνὼ θεωρεῖται ὁ πρόδρομος τοῦ περιηγητισμοῦ καὶ ὁ ἰδρυτὴς τῆς σύγχρονης ἐπιγραφικῆς.
Προερχόταν ἀπὸ μία ἐξέχουσα οἰκογένεια Ἰταλῶν ἐμπόρων τῆς Ἀνκόνα . Ὁ Ciriaco ταξίδεψε ἀρχικά γιὰ τὶς ἐπιχειρήσεις τῆς οἰκογένειάς του καὶ στὴ συνέχεια γιὰ νὰ ἰκανοποιήσῃ τὴν περιέργειά του, σὲ ὅλη τὴν Ἀνατολική Μεσόγειο, σημειώνοντας τὶς ἀρχαιολογικὲς ἀνακαλύψεις του στὸ ἡμερολόγιό του (Commentaria), ποὺ γέμισε τελικὰ ἔξι τόμους. Ἔκανε πολλὰ ταξίδια στὴ Νότια Ἰταλία, Δαλματία, στὴν Ἤπειρο καὶ στὸ Μοριά, στὴν Αἴγυπτο, στὴν Χίο, στὴ Ρόδο καὶ στὴ Βηρυτό, στὴν Ἀνατολία καὶ στὴν Κωνσταντινούπολη. Κατὰ τὴ διάρκεια τῶν ταξιδιῶν του ἔγραψε λεπτομερεῖς περιγραφὲς τῶν μνημείων καὶ τῶν ἀρχαίων λειψάνων, καὶ τὰ εἰκονογράφησε μὲ δικά του σχέδια. Οἱ λεπτομερέστατες παρατηρήσεις του, τὸν καθιστοῦν ἕναν ἀπὸ τοὺς προδρόμους τῆς σύγχρονης ἀρχαιολογίας.

Τρίτη, 2 Οκτωβρίου 2012

Ἀθηναίων Πολιτεία, Ἀριστοτέλους



Ὁ συνολικὸς ἀριθμὸς τῶν πολιτειῶν τοῦ Ἀριστοτέλους ὃπως προκύπτει ἀπὸ τὰ ἀποσπάσματα, ποὺ διασώθηκαν σὲ διάφορους συγγραφεῖς, εἶναι 99. Στὰ 51 ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἀποσπάσματα τὸ ὂνομα τοῦ Ἀριστοτέλη καὶ ὁ τῖτλος τῶν Πολιτειῶν ἀναφέρονται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἒτσι:

«Ἀριστοτέλης ἐν τῇ ……..ων πολιτεία». Σὲ ἂλλα 16 ἀναφέρεται ὁ Ἀριστοτέλης, ἀλλὰ ὂχι καὶ τὸ ὂνομα τῆς πολιτείας. Καὶ στὰ ὑπόλοιπα εἶναι πρόδηλα ἀπὸ τὸ περιεχόμενο, καὶ τοῦ Ἀριστοτέλους τὸ ὂνομα καὶ τῆς πολιτείας. Ἒτσι, καταρτίσθηκε ὁ κατάλογος τῶν πολιτειῶν τοῦ Ἀριστοτέλους:


θηναίων
Κυρηναίων
ντανδρίων
πιδαμνίων
Αγινητν 
Λακεδαιμονίων
δραμυτηνν
ρετριέων
Ατωλν
Λευκαδίων
πιδαυρίων
ρυθρέων
καρνάνων
Λοκρν
Θηβαίων
στιαίων
καγαντίνων
Λυκίων
ασέων
Ζαγκλαίων
μβρακιωτν
Μασσαλιωτν
Κρητν
ραιέων
ργείων
Μεγαρέων
Κροτωνιατν
ρακλεωτν
ρκάδων
Μεθωναίων
Κυθηρίων
Θηραίων
χαιών
Μηλιέων
Μηλίων
στιαίων
Βοττιαίων
Ναξίων
Μιλησίων
Καρχηδονίων
Γελώων
Νεαπολιτν
Ρηγίνων
Καταναίων
Δελφν
πουντίων
Ροδίων
Κλαζομενίων
Δηλίων
ρχομενίων
Σολέων
Κώων
λείων
Παρίων
Συβαριτν
Λαρισαίων
πειρωτν
Πελληναίων
Τηνίων
Λεοντίνων
Θετταλν
Σαμίων
Χαλκηδονίων
Μαγνήτων
θακησίων
Σαμοθρακν
(16)
Μαντινέων
μεραίων
Σικυωνίων

Μολοσσν
Κίων
Σινωπαίων
μφιπολιτν
Μυτιληναίων
Κερκυραίων
Συρακοσίων
ντισσαίων
οδίων
Κιανν
Ταραντίνων
πολλωνιστν
Φαρσαλίων
Κολοφωνίων
Τεγεατν
        ν Πόντ
Χαλκιδέων
Κορινθίων
Τενεδίων
ρυδηνν
Χίων
Κυθνίων
Τροιζηνίων
φυταίων
ρειτν
Κυμαίων
Φωκαέων
Βυζαντίων

Κυπρίων
(51)






























Γιὰ τὴν προπαρασκευὴ τοῦ συγγράμματος ὁ Ἀριστοτέλης θὰ χρησιμοποίησε βέβαια πολλοὺς συνεργᾶτες καὶ μάλιστα τοὺς ἐπιδεξιώτερους ἀπὸ τοὺς μαθητάς του. Τὴν συγγραφή ὃμως μποροῦμε νὰ συμπεράνουμε ὃτι τὴν ἒκανε ὁ ἲδιος.
Πρώτη στὸ ὃλο ἒργο ἦταν ἡ Ἀθηναίων Πολιτεία, σὰν αὐθεντικὴ ἀλλὰ ἡ ὁποία χάθηκε καὶ πιὸ νωρὶς ἀπὸ τὰ ἂλλα ἒργα. Γιατὶ καὶ ὁ Φώτιος ποὺ τὴ γνώρισε ἀπὸ κάποια ἐπιτομὴ, καὶ ὁ παλαιότερός του Ἠσύχιος, δὲν ἀναφέρουν κανένα ἀκριβὲς της ἀπόσπασμα. Εἶναι δε περίεργο ὃτι συνέβη τόσο νωρὶς ἡ ἀπώλειά της, γιατὶ βέβαια ὑπῆρχαν πολλὰ ἀντίγραφά της, καὶ τῆς ἀποδιδόταν πολὺ μεγάλη σημασία διότι εἶχε γραφτεῖ ἀπὸ ἲδια καὶ προσωπικὴ ἀντίληψη τοῦ Ἀριστοτέλους, ὁ ὁποῖος τὸ μεγαλύτερο μέρος τῆς ζωῆς του ἒμεινε στὴν Ἀθήνα.

Ἀπὸ τὸ ἒργο του αὐτό, πολλοὶ ἀπὸ τοὺς ἐπόμενους συγγραφεῖς δανείζονταν πληροφορίες, κρίσεις καὶ περικοπές. Ὁ Κικέρων εἶχε τὸ ἒργο αὐτὸ στὴν βιβλιοθήκη του, ὁ Πλούταρχος ἀπὸ αὐτὸ ἰδίως ἂντλησε τὸν βίο τοῦ Σόλωνα καὶ μὲ αὐτὸ διευκρίνησε πολλὰ στοὺς βίους τοῦ Θησέα, τοῦ Περικλῆ καὶ τοῦ Νικίου. Ὁ Ἀρποκρατίων δε τέλος καὶ ὃλοι οἱ λεξικογράφοι ἀπὸ αὐτὸ τὸ ἒργο πῆραν σαφεῖς πληροφορίες γιὰ τοὺς Ἀθηναϊκοὺς θεσμούς.

Αὐτὴ τὴ χρησιμοποίηση τοῦ ἒργου ἀπὸ πολλοὺς συγγραφεῖς, ἀναφέρει καὶ ὁ Th. Reinach σὰν αἰτία τῆς ἀπώλειᾶς του, ἰσχυριζόμενος ὃτι οἱ Βυζαντινοὶ ἀντιγραφεῖς θεωροῦσαν ἀνωφελὲς νὰ ἐπιχειρήσουν τὴν ἀντιγραφὴ ἒργου τὸ ὁποῖο ὁλόκληρο σχεδόν, κατὰ τὴν ἀντίληψή τους, περιλαμβανόταν ἀποσπασματικὰ σὲ ἂλλα συγγράματα.
Βέβαιο εἶναι ὃτι ἢδη ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῆς Ἀναγεννήσεως ἡ Ἀθηναίων Πολιτεία θεωρεῖτο ἀπωλεσθεῖσα ὀριστικὰ, καὶ ἀπὸ τότε μόνο τὰ συλλεγέντα ἀπὸ ἂλλες μεριὲς αὐθεντικὰ ἢ ἀλλοιωμένα ἀποσπάσματα, 90 περίπου, καὶ ἡ δισέλιδη περίληψη τῶν περιεχομένων της, ἡ γνωστὴ μὲ τὸν τῖτλο «ἐκ τῶν Ἠρακλειδῶν περὶ πολιτείας Ἀθηναίων», ἒδιναν κάποια ἰδέα αὐτῆς καὶ τῆς ὃλης πραγματείας τῶν πολιτευμάτων ἀπὸ τὸν Ἀριστοτέλη.

  
  
Ἀριστοτέλης,  Francesco Hayez, 1811.

Τὸ 1885 ὃμως σὲ φθαρμένο πάπυρο τῆς βιβλιοθήκης τοῦ Βερολίνου ἀνέγνωσαν ἀποσπάσματα ἱστορικῆς ὓλης, τὰ ὁποῖα ἀναγνωρίσθηκαν ὃτι ἀνῆκαν στὴν Ἀριστοτελικὴ Ἀθηναίων Πολιτεία. Ἐπειδὴ δε ὁ πάπυρος προερχόταν ἀπὸ τὴν Αἲγυπτο, ὃπου εἶχαν ἢδη βρεθεῖ οἱ λόγοι τοῦ ρήτορα Ὑπερείδη καὶ τὸ Παρθένιον τοῦ ποιητοῦ Ἀλκμάνος, γεννήθηκε ἡ ἐλπίδα ὃτι ἐκεῖ θὰ βρισκόταν καὶ ἡ Ἀθηναίων Πολιτεία, καθῶς μάλιστα σὲ κάποιον κατάλογο Αἰγυπτιακῆς βιβλιοθήκης, ὁ ὁποῖος βρισκόταν στὴν Πετρούπολη, βεβαιωνόταν πῶς τὸ ἒργο βρισκόταν στὴν Αἲγυπτο κατὰ τὸν 3ο μ.Χ. αἰῶνα.

Καὶ ἡ ἐλπίδα ἒγινε πραγματικότητα μετὰ ἀπὸ λίγο καιρό. Τὸ 1891 ἀναγγέλθηκε στὸ Λονδῖνο, ὃτι μεταξὺ δέσμης παπύρων, ἂγνωστο πῶς καὶ πότε εἰσαχθέντων στὸ Βρετανικὸ μουσεῖο, ἀνευρέθῃ ἡ Ἀθηναίων Πολιτεία τοῦ Ἀριστοτέλους. Μετὰ ἀπὸ λίγες ἐβδομάδες ἐκδόθηκε ἀπὸ τὸν Kenyon κατὰ πρώτη φορὰ.

Ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τὸ κείμενο, ἀναγνωρίσθηκε ὡς αὐθεντικό, διαπιστώθηκε μάλιστα καὶ ἡ μεγάλη ἀρχαιότητα τοῦ ἐγγράφου, ποὺ ἀναγόταν στὸν 1ο μ.Χ. αἰῶνα…

Νέα Ἐφημερίς, ἀρ. φύλ. 15, 15.01.1891

ΣΠΟΥΔΑΙΑ ΑΝΑΚΑΛΥΨΙΣ
ΤΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΕΚ ΤΩΝ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ
ἄρτι εὑρεθεὶς καὶ ἀποκτηθεὶς
Ενε γνωστόν, τι τ πολιτικ το μεγάλου φιλοσόφου τς ρχαιότητος το ριστοτέλους εσ τ πόρισμα κατοντάδος κα πλέον πολιτευμάτων τν ρχαίων καιρν, τινα εχε φροντίσει κα συλλέξει πρς μελέτην κα συμπεράσματα. Κα τατα μν κτοτε θεωρονται πολεσθέντα, μένουσι δ μόνον τ θάνατα πολιτικ, καρπς τς τοσαύτης πεξεργασίας, κ μελέτης π το τρόπου, καθ’ ν πολιτεύοντο ο διάφοροι τότε λαο. λλ μετ χαρς κόσμος μαθεν π’ σχάτων, κα δίως τν πολιτικν νδρν τς ποχς κόσμος, τι μεταξ διαφόρων παπύρων, ος ν Αγύπτ τελευταον γόρασεν, δηλον πς περιελθόντας ες γνσίν του, τ Βρεττανικν Μουσεον, ερέθη κα περιέχων ν κ τν πολιτευμάτων, φ’ ος κοδόμησε τ θάνατα πολιτικ περικλες πάνσοφος λλην ριστοτέλης, τοτο δ κριβς ενε τ πολίτευμα τν θηναίων, δι’ γάλλεται πσα ψυχ συμπολίτου μας σήμερον. Α σπουδααι φημερίδες τς γγλίας, ο Καιρο κα λλαι, φιερόνουν μακρότατα ρθρα ες τν πολύτιμον ταύτην ερεσιν, ς δν μφιβάλλομεν, τι ταχέως θ χωμεν τ κείμενον δημοσιευμένον πρς χαράν μας μετρον τν φιλολόγων, πόλαυσιν δ’ νέκφραστον τν πολιτικν νδρν πάσης τς γς.


Αριστοτέλης - Αθηναίων Πολιτεία

Ἡ Νέα Ἐφημερὶς εἶναι ἀπὸ τὴν ψηφιοθήκη τοῦ ΑΠΘ, invenio.lib.auth.gr