Σάββατο, 31 Οκτωβρίου 2015

Ὁ Σπαρτιάτης Διηνέκης καὶ ἡ 20η ΤΘ Μεραρχία!


Τὸ αὐστηροῦ κλασικισμοῦ γλυπτό ποὺ βλέπουμε στὴ φωτογραφία, εἶναι ἐμπνευσμένο ἀπὸ τὸ ἔργο ζωγραφικῆς τοῦ  Δαβίδ,  "Λεωνίδας στὶς Θερμοπύλες" (David, Léonidas aux Thermopyles).  Τὸ γλυπτὸ Διηνέκης εἶναι ἔργο τοῦ 'Alfred Le Père, grand prix de Rome, καὶ προσφέρθηκει στὴν πόλη ἀπὸ τὸν ἑλληνιστὴ Charles Ernest  Beule, ὅταν ἔγινε  Ὑπουργός Ἐσωτερικῶν.  Ἀναπαριστᾷ τὸν θάνατο τοῦ Διηνέκη στὶς Θερμοπύλες. (ἀπὸ http://saumur-jadis.pagesperso-orange.fr )


Σπαρτιάτης Διηνέκης - Σύμφωνα μὲ τὸν Ἡρόδοτο, «ἀνὴρ ἄριστος»!

Κυριακή, 27 Σεπτεμβρίου 2015

Ὁ Αὐτομέδων καὶ τὰ ἄλογα τοῦ Ἀχιλλέως



Automedon with the Horses of Achilles, Henri Regnault,1868



    Ἡ Ποδάργη ἦταν μία ἀπὸ τὶς Άρπυιες. Ἀπὸ τὴν ἔνωσή της μὲ τὸν Ζέφυρο, ἔφερε στὸν κόσμο τὸν Ξάνθο καὶ τὸν Βαλίαν, τὰ δύο ἀθάνατα ἄλογα τοῦ Ἀχιλλέως.


«τῷ δὲ καὶ Αὐτομέδων ὕπαγε ζυγὸν ὠκέας ἵππους 
Ξάνθον καὶ Βαλίαν, τὼ ἄμα πνοιῇσι πετέσθην, 
τοὺς ἔτεκε Ζεφύρῳ ἀνέμῳ Ἄρπυια Ποδάγρη 
βοσκομένη λειμῶνι παρὰ ῥόον Ὠκεανοῖο» Ἰλ. 16, 150

Παρασκευή, 3 Ιουλίου 2015

Ἡ δράση τῶν Σωμάτων Τόμπρα - Πλατανιᾶ (1907) στὴ Μακεδονία


Ὁλόσωμη φωτογραφία τοῦ ἐνόπλου Γεωργίου Τόμπρα ἀπὸ Κυδωνίες Μικρᾶς Ἀσίας.
Στὸν ὧμο του ἔχει κρεμάσει ἀραβίδα Μάουζερ Μ 1902. Στὴ μέση φέρει τὰ φυσίγγιά του.


     Τὴν ἄνοιξη τοῦ 1907 μπῆκε στὴν Μακεδονία τὸ σῶμα τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ - φαρμακοποιοῦ Γεωργίου Τόμπρα ἤ καπετὰν Ρουπακιᾶ μαζὶ μὲ ἄλλα δύο καινούργια σώματα, τοῦ Παπαβιέρου καὶ τοῦ Θειάφη. Τὸ σῶμα τοῦ Τόμπρα ἀνέλαβε τὴν εὐθύνη τῆς περιοχῆς Καστανοχωρίων, ὅπου ἀπὸ τὰ μέσα Ἀπριλίου ἄρχισε ἀμέσως τὴν δράση του. 
Ἡ δύναμη τοῦ σώματος ἀνήρχετο σὲ 40 ἄνδρες, μεταξὺ δὲ τῶν ὁπλαρχηγῶν του ἦσαν ὁ καπετὰν Στέφος Γρηγορίου καὶ ὁ Ἰωάννης Σιδέρης. Ὁ Τόμπρας εἶχε μετάσχει τοῦ ἀγῶνος καὶ κατὰ τὰ προηγούμενα ἔτη, ἀρχικὰ ὡς ὑπαρχηγὸς στὸ σῶμα τοῦ καπετὰν Καβοντόρου στὸ Βάλτο τῶν Γιαννιτςῶν, καὶ ἀργότερα ὡς ὑπαρχηγὸς τοῦ Κατεχάκη στὴν περιοχὴ Βερμίου. Ἐπίσης εἶχε ὑπηρετήσει ἐπὶ ἕνα διάστημα καὶ στὴν Ἐλασσόνα ὡς γραμματεὺς τοῦ ἐκεῖ κέντρου τοῦ Ἑλληνικοῦ Κομιτάτου.

Τρίτη, 16 Ιουνίου 2015

Γερμανὸς Καραβαγγέλης



     «Ἐγεννήθηκα στὸ χωριὸ Στύψη τῆς Λέσβου στὰ 1866. Καὶ οἱ γονεῑς μου ἦταν ἀπὸ τὴ Στύψη. Ὁ πατέρας μου ἦταν ἔμπορος. Νέος ἀκόμη πῆγε ἀπέναντι, στὸ Ἀδραμύττι, καὶ ἄνοιξε κατάστημα. Ὅταν ὅμως ἔφθασε σὲ ὥρα γάμου, ἦρθε πάλι στὴ Στύψη καί παντρεύτηκε. Καὶ πάλι ξαναγύρισε στὸ Ἀδραμύττι. Μὰ ἐρχόταν στὶς γιορτές. Ὅταν ἔγινα ἐγὼ δύο χρονῶν, ἦρθε καὶ μᾶς πῆρε ὅλους στὸ Ἀδραμύττι. Ἐκεῖ γεννήθηκαν οἱ ἔξι ἀδελφές μου, ἡ μία πέθανε πολὺ μικρή, καὶ τελευταῖος ὁ ἀδελφός μου Εὐριπίδης, ποὺ καὶ αὐτὸς πέθανε νέος…[…]». 

(Ἀπὸ τὰ Ἀπομνημονεύματά του)


Κυριακή, 7 Ιουνίου 2015

Τέλλος Ἄγρας (Σαράντος Ἀγαπηνός)

    Σαράντος Ἀγαπηνὸς τοῦ Ἀνδρέου, ἦταν τὸ πραγματικὸ ὂνομα τοῦ Μακεδονομάχου καὶ ἀνθυπολοχαγοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ Τέλλου Ἄγρα. Καταγόταν ἀπὸ τοὺς Γαργαλιάνοuς τῆς Πελοποννήσου καὶ γεννήθηκε τὸ 1880 στὸ Ναύπλιο καὶ μεγάλωσε σὲ οἰκογένεια, ἡ ὁποία εἶχε προσφέρει στὸ Ἔθνος πολλοὺς ἀγωνιστές τοῦ 1821.

    Ὁ Ἀγαπηνὸς ἀκολουθώντας τὰ νάματα τῆς οἰκογένειάς του εἰσήλθε στὴ Στρατιωτικὴ σχολή τῶν Εὐελπίδων καὶ στὴ συνέχεια πῆρε τὴν ἀπόφαση νὰ ἀμυνθῇ γιὰ τὰ δίκαια τῶν Ἑλλήνων τῆς Μακεδονίας. Λίγους μῆνες μετὰ τὴν ἀποφοίτησή του ἀπὸ τὴ σχολὴ Εὐελπίδων ζήτησε ἀπὸ τὸν τότε Διάδοχο Κωνσταντῖνο νὰ μετατεθῇ στὰ σύνορα. Ἔκπληκτος ὁ Διάδοχος τὸν μετέθεσε τὸν Φεβρουάριο τοῦ 1902 στὸν ἀκριτικὸ τότε Τύρναβο, ὅπου ἔγινε ἥρωας πολλῶν ἐπεισοδίων μὲ τοὺς Τούρκους. 

Κυριακή, 1 Φεβρουαρίου 2015

Τὸ γεφύρι τῆς Πλάκας...


Γέφυρα Πλάκας, πότισμα προβάτων. Φωτ. Κατσούλης Σοφοκλῆς


     «Καλλίτερα ν εχαν πέσει τ σπίτια μας παρ τ γεφύρι»....  Μ' ατ τ φράση ο κάτοικοι τν χωριν τν Τζουμέρκων μεταφέρουν τν πόνο κα τν πίκρα καθς τ πρω τς Κυριακς, 1ης το Φλεβάρη 2015, χάθηκε να κομμάτι τς στορίας κα το πολιτισμο στ θολ νερ το ράχθου!
Τ στορικό γεφύρι τς Πλάκας παψε ν πάρχ. Μπορε ν ντεξε στ πέρασμα το χρόνου, μως δν ντεξε τν μεγάλη καταιγίδα πο χτύπησε τν περιοχ.
Δὲν εἶναι ὄμως, τὸ πρῶτο γεφύρι στὴ θέση αὐτὴ, ποὺ παρέσυρε ὁ Ἄραχθος, μὲ τὰ ὀρμητικὰ νερά του. 

Σάββατο, 6 Δεκεμβρίου 2014

Τα Χριστούγεννα στον ελληνικό παραδοσιακό πολιτισμό...



Της Πολυμέρου-Καμηλάκη, Αικατερίνης*

     Το Δωδεκαήμερο των Χριστουγέννων αντικατέστησε πιθανότατα αρχαιοελληνικές ή ρωμαϊκές γιορτές, όπως τα Σατουρνάλια, τα Κρόνια κ.ά., συνδεδεμένες με τις χειμερινές τροπές του ήλιου (το χειμερινό ηλιοστάσιο στις 22 Δεκεμβρίου).

     Περιλαμβάνει τις ημέρες από την παραμονή των Χριστουγέννων (24 Δεκεμβρίου) έως την παραμονή των Θεοφανείων (5 Ιανουαρίου). Έτσι, είναι φυσικό, οι χριστιανικές γιορτές, όπως είναι η Γέννηση του Χριστού, η εορτή του Αγίου Βασιλείου, η Περιτομή και η Βάπτιση να έχουν συνδεθεί με ειδωλολατρικές συνήθειες που αποσκοπούσαν στον εξευμενισμό των δαιμονικών όντων και στην ευετηρία (καλοχρονιά).

     Κύριο χαρακτηριστικό των ημερών αυτών είναι οι αγερμοί (κάλαντα) από μικρούς και μεγάλους, οι μεταμφιέσεις, οι προληπτικές ενέργειες για το καλό της χρονιάς κ.ά.

Σάββατο, 29 Νοεμβρίου 2014

Τὸ γιοφύρι τοῦ Μανώλη...



     Ἡ Τσοκα, οκισμς το Παλιοκάτουνου, (Δμος Φραγκίστας, Ερυτανία) φαντάζει σήμαντη στ πέρασμα το ματιο π χάρτη τς περιοχς, χει μως ν πιδείξ πολλά. Πρτο τ Κστρο της, στ πάνω χωριό, μ περίμετρο περίπου τ 500 μέτρα, να νεξερεύνητο κάστρο πο σ πιάνει δέος στ ντίκρυσμά του. Πάνω στ παλιό, χτίστηκε μετέπειτα λλο, πο τ σημάδια του εἶναι ντονα κι ατά.


     Ἀνατολικ το χωριο γραφιώτης ποταμός, μ τ περίφημο τοξοτ γεφύρι το Μανώλη πο χτίστηκε τ 1659, χει ψος 22μ. κα τ νοιγμα στς βάσεις του 30μ. χτίστης του, ἦταν Μανώλης, ἀπὸ τὸν ποον πρε τ νομά του. Τ γεφύρι το Μανώλη εναι τ τελευταο γεφύρι το γραφιώτη. Σηματοδοτε τν ξοδο το ποταμο στν Λίμνη τν Κρεμαστν. Βρίσκεται λίγο πρν τν παλι συμβολ τν τριν κυρίων ποταμν τς περιοχς, το χελώου κα τν παραποτάμων του, γραφιώτη κα Μέγδοβα. Λίγο πι κάτω, τ 1964 κατασκεύαστηκε τ φράγμα τν Κρεμαστν πο δημιούργησε τν μώνυμη τεχνητ λίμνη. ταν φυσικ τι λίμνη θ νέβαζε τν στάθμη το νερο κοντ στς κβολς τν ποταμν. πειδ τ γεφύρι το Μανώλη βρίσκεται στς παρυφς τς λίμνης, νάλογα μ τ ψος τν βροχοπτώσεων κάθε χρονις, ρχισε πότε ν μφανίζεται κα ν ξαφανίζεται.