Ἐδῶ εἶναι Σύνορα!

ΕΔΩ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΟΡΑ, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΑΙΞΕ ΓΕΛΑΣΕ - ΓΕΦΥΡΑ ΚΗΠΩΝ ΕΒΡΟΥ (voreas)

   Ἡ Γέφυρα Κήπων, 42 χλμ. ἀπὸ τὴν Ἀλεξανδρούπολη. Στὰ σύνορα Ἑλλάδας - Τουρκίας. Μεγάλη γέφυρα μήκους 800 μέτρων περνᾷ τὸν ποταμὸ Ἔβρο, καὶ βρίσκεται δύο περίπου χιλιόμετρα νοτιότερα ἀπὸ τὰ ἴχνη τῆς παλιᾶς Ρωμαϊκῆς γέφυρας, τῆς Ἐγνατίας ὁδοῦ. Ἡ μισὴ σύγχρονη γέφυρα ἀνήκει στὴν Ἑλλάδα, ἡ ἄλλη μισὴ στὴν Τουρκία. Ἀντικριστὰ κυματίζουν οἱ σημαῖες, ἡ γαλανόλευκη ἀπὸ τὴ μία, ἡ κόκκινη μὲ τὸ μισοφέγγαρο ἀπὸ τὴν ἄλλη. 

Μάης 1944: Η ιστορική μάχη της γέφυρας των Παππάδων στον ποταμό Νέστο

   Κορυφαία στιγμή της εθνικής αντίστασης στην βουλγαροκρατούμενη περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης ήταν η μάχη της γέφυρας των Παππάδων στον ποταμό Νέστο, στις 7 με 11 Μαϊου του 1944. Η μάχη αυτή είναι μια από τις σημαντικότερες της ελληνικής Εθνικής Αντίστασης κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, δυστυχώς, όμως, υποτιμήθηκε η πραγματική της σημασία στις μετέπειτα εξελίξεις και παραμένει μέχρι σήμερα σχεδόν άγνωστη στους περισσότερους και ιδιαίτερα στους νεότερους συμπατριώτες μας. 

Στὴν Κρήτη τὸ ἀρχαιότερο λαγωνικὸ τῆς Εὐρώπης...

Βοσκοὶ σκαρφαλώνουν στὸν Ψηλορείτη, 1950. Φωτογραφία τοῦ Γάλλου Claude Dervenn

   Οἱ Κρῆτες βοσκοὶ ἐδῶ καὶ αἰῶνες διαφεντεύουν τὴ γενέτειρα τοῦ Δία καὶ τὰ ὀροπέδια τοῦ Ψηλορείτη. Πιστός τους σύντροφος, ὁ Κρητικὸς Ἰχνηλάτης, μία μοναδικὴ ράτσα πρωτόγονου λαγωνικοῦ σκύλου, τοῦ ὁποίου οἱ ρίζες χάνονται στὰ βάθη τῶν μινωικῶν χρόνων. Εἶναι χαρακτηριστικὸ ὅτι ὑπάρχουν εὐρήματα καὶ ἀπεικονίσεις τέτοιων σκύλων ἀπὸ τὸ 2500 π. Χ. καὶ θεωρεῖται μία ἀπὸ τὶς παλαιότερες κυνηγητικὲς ράτσες στὴν Εὐρώπη.

Ὁ Ὄλυμπος τοῦ Μελετζῆ...

Ο Σπύρος Μελετζής στην κορυφή του Μύτικα. Αύγουστος 1948.

     Η αγάπη του Σπύρου Μελετζή για τον Όλυμπο είναι γνωστή: όχι μόνο από το 1948 μέχρι το 1993 (σε ηλικία 87 ετών!..) έχει ανέβει στην κατοικία των θεών δεκαέξι φορές, όχι μόνο έχει τραβήξει αναρίθμητες φωτογραφίες κάθε γωνιάς και κάθε πλευράς του υψηλότερου βουνού της Ελλάδας και του έχει αφιερώσει ειδικό φωτογραφικό λεύκωμα, αλλά επίσης, εμπνεόμενος από τις ομορφιές και από το τι συμβολίζει, τόσο στον αρχαιοελληνικό όσο και στον νεοελληνικό κόσμο, έχει γράψει, ως πληθωρική καλλιτεχνική φύση, και πολλά ποιήματα εκ των οποίων -δυστυχώς- ελάχιστα έχουν δει το φως της δημοσιότητας.

Ὁ Dmitri Kessel στὴν Ἑλλάδα τοῦ Πολέμου

 

“Photography can be just a matter of luck.” Dmitri Kessel

     Ὁ Dmitri Kessel ἦταν γιὸς ἀγρότη, καὶ γεννήθηκε ἀμέσως μετὰ τὴν ἀλλαγή τοῦ αἰῶνα στὸ Κίεβο, στὶς 20 Αὐγούστου 1902 καὶ πέθανε στὸ Southampton, τῆς Νέας Ὑόρκης, στὶς 26 Μαρτίου 1995. Ἡ πρώτη του φωτογραφικὴ μηχανὴ ἦταν μία Brownie ποὺ τοῦ δώρισε ὁ πατέρας του ὅταν ἒγινε 14 χρονῶν.

Ὁδοιπορικὸ Γεωργίου Λαμπάκη...

 Ἂβδηρα, ἡ κρήνη τοῦ χωριοῦ

  

   Ὁ Γεώργιος Λαμπάκης γεννήθηκε στὴν Ἀθήνα στὶς 18 Φεβρουαρίου τοῦ 1854. Μεγάλωσε φτωχικὰ καὶ σὲ κλίμα βαθιᾶς θρησκευτικότητας. Σπούδασε θεολογία στὴν Ἀθήνα καὶ χριστιανικὴ ἀρχαιολογία στὸ Μόναχο, τὴ Λειψία, τὸ Βερολίνο καὶ τὸ Ἐρλᾶνγκεν, ὅπου καὶ ἀναγορεύτηκε διδάκτωρ.

     Ὅταν ἐπέστρεψε ἀπὸ τὴ Γερμανία ἐκδήλωσε ἔντονο ἐνδιαφέρον γιὰ τὴ μελέτη καὶ τὴ διάσωση τῶν χριστιανικῶν μνημείων καὶ τὴν προαγωγὴ τῶν σπουδῶν τῆς χριστιανικῆς ἀρχαιολογίας. Μὲ μἰα ὁμάδα λογίων τῆς ἐποχῆς, ἴδρυσε τὴ Χριστιανικὴ Ἀρχαιολογικὴ Ἐταιρεία (ΧΑΕ), τὸ Δεκέμβριο τοῦ 1884.. Σκοπός της ἦταν ἡ διάσωση τῶν μνημείων τῆς χριστιανικῆς ἀρχαιότητας, ἡ συλλογὴ ἀντικειμένων καὶ ἡ σύσταση Μουσείου Χριστιανικῆς Ἀρχαιολογίας.  

Οἱ πρῶτες φωτογραφίες τῆς Ἀκροπόλεως, τὸ 1839

   Στὶς 19 Αὐγούστου τοῦ 1839 ἡ γαλλικὴ κυβέρνηση ἀναγνώρισε ἐπίσημα καὶ «πρόσφερε ἐλεύθερα στὸν κόσμο», τὴ φωτογραφικὴ μέθοδο ποὺ εἶχε ἐφεύρει ὁ ζωγράφος Loois Dagoerre. Ἦταν τὸ τέλος μιᾶς μακρότατης διαδρομῆς πολλαπλῶν ἐφευρέσεων, ποὺ ὁδήγησαν στὴν ἀνακάλυψη τοῦ συναρπαστικοῦ συστήματος φωτο-γραφῆς. Ἡ ἀναγνώριση τῆς μεθόδου τοῦ Dagoerre  -ἡ δαγγεροτυπία-   ἦταν ἡ λιγότερο εὔχρηστη ἀπὸ ἀνάλογες μεθόδους ποὺ εἶχαν ἐφεύρει, τὴν ἴδια ἐκείνη χρονιά, ὁ Γάλλος Hypolite Bayard καὶ ὁ Ἄγγλος William Fox Talbot.

   Οἱ πρῶτες δαγγεροτυπίες ἔγιναν στὴν Ἑλλάδα τὸ τελευταῖο δεκαήμερο τοῦ Ὀκτωβρίου 1839, ἀπὸ τὸν Ἐλβετό, καναδικῆς ὑπηκοότητας, Pierre Gaspard Jolly-de Lotbiniere. Ἀκολούθησαν καὶ ἄλλοι ξένοι περιηγητές-φωτογράφοι ποὺ ἔφταναν ἐδῶ, καθ' ὁδόν πρὸς τὴν Αἴγυπτο, τοὺς Ἁγίους Tόπους καὶ τὴ Μέση Ἀνατολή, ἀκολουθῶντας τὴ διαδρομὴ τοῦ «Μεγάλου Ταξιδιοῦ».

Κώστας Μπαλάφας, ὁ Ἠπειρώτης φωτογράφος

    Κυριακὴ 9 Ὀκτώβρη 2011, ἔφυγε ἀπὸ τὴν ζωὴ ὁ μεγάλος δάσκαλος τῆς Ἑλληνικῆς φωτογραφίας, ὁ Κώστας Μπαλάφας. Ὁ φωτογράφος τοῦ κοινωνικοῦ προβληματισμοῦ, ὁ ἄνθρωπος ποὺ ἀγάπησε τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν ὑπηρέτησε μὲ καλλιτεχνικὴ συνέπεια χωρὶς συμβιβασμοὺς καὶ σκοπιμότητες.

   Ὁ Κώστας Μπαλάφας γεννήθηκε τὸ 1920 στὸ ὀρεινό χωριό Κυψέλη Ἂρτας ἀπὸ φτωχοὺς γονεῖς ἀγρότες. «Ἐκεῖ ποὺ», ὅπως εἶπε ὁ ἲδιος, 

«οἱ ἄνθρωποι παιδεύονται νὰ ἐπιβιώσουν, ὀργώνοντας τὴν ἄγονη γῆ, λὲς καὶ στύβουν μὲ τὰ χέρια τους γυμνὰ τὸ ξερὸ χῶμα καὶ τὸ ποτίζουν μὲ ἱδρῶτα,  ὥσπου νὰ δώσῃ καρπούς. Ἀναγκαία λύση γιὰ τὴν ἐπιβίωση ἦταν ὁ δρόμος τῆς ξενιτιᾶς, ἕνα ὅνειρο ἀρκετὰ ἀπατηλό…»

Nelly's φωτογραφίες...

   Σέ μία ἐποχή πού χαρακτηρίζεται ἀπό συντηρητισμό, στήν Ἀθήνα τοῦ 1929, ἡ φωτογράφος Ἔλλη Σουγιουλτζόγλου – Σεραϊδάρη ἀπό τό Ἀϊδίνι τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, προκαλεῖ σκάνδαλο μέ τίς φωτογραφίες της. Ἡ φωτογράφος, γνωστότερη μέ τήν ἀγγλική ὑπογραφή τῶν ἔργων της, Nelly's, άποτέλεσε σημαντική προσωπικότητα στον καλλιτεχνικό χώρο καί ἰδιαίτερα σέ αὐτόν τῆς φωτογραφίας. Ἡ θεματογραφία της ὑπῆρξε ἰδιαίτερα ἑλληνοκεντρική καί τά ἔργα της ἀποτύπωσαν ἀρχαῖα ἑλληνικά μνημεῖα καί ἀγάλματα, τήν Ἀθήνα τοῦ Μεσοπολέμου καί τήν ἑλληνική οἱκογένεια.

Τά ἔργα της ὅπως τά γυμνά στήν Ἀκρόπολη καί οἱ ἀπεικονίσεις ἀρχαίων ἑλληνικῶν ἀγαλμάτων σέ συνδυασμό μέ σύγχρονους ἀνθρώπους, ἐξυμνεῖ τόν ἑλληνισμό καί παράλληλα ἀποδυκνύει τή διαχρονικότητα τοῦ ἀρχαίου ἑλληνικοῦ ἰδεώδους.