Στὴν Κρήτη τὸ ἀρχαιότερο λαγωνικὸ τῆς Εὐρώπης...

Βοσκοὶ σκαρφαλώνουν στὸν Ψηλορείτη, 1950. Φωτογραφία τοῦ Γάλλου Claude Dervenn

   Οἱ Κρῆτες βοσκοὶ ἐδῶ καὶ αἰῶνες διαφεντεύουν τὴ γενέτειρα τοῦ Δία καὶ τὰ ὀροπέδια τοῦ Ψηλορείτη. Πιστός τους σύντροφος, ὁ Κρητικὸς Ἰχνηλάτης, μία μοναδικὴ ράτσα πρωτόγονου λαγωνικοῦ σκύλου, τοῦ ὁποίου οἱ ρίζες χάνονται στὰ βάθη τῶν μινωικῶν χρόνων. Εἶναι χαρακτηριστικὸ ὅτι ὑπάρχουν εὐρήματα καὶ ἀπεικονίσεις τέτοιων σκύλων ἀπὸ τὸ 2500 π. Χ. καὶ θεωρεῖται μία ἀπὸ τὶς παλαιότερες κυνηγητικὲς ράτσες στὴν Εὐρώπη.

Ὁ Αὐτομέδων καὶ τὰ ἄλογα τοῦ Ἀχιλλέως

Automedon with the Horses of Achilles, Henri Regnault,1868

    Ἡ Ποδάργη ἦταν μία ἀπὸ τὶς Άρπυιες. Ἀπὸ τὴν ἔνωσή της μὲ τὸν Ζέφυρο, ἔφερε στὸν κόσμο τὸν Ξάνθο καὶ τὸν Βαλίαν, τὰ δύο ἀθάνατα ἄλογα τοῦ Ἀχιλλέως.

«τῷ δὲ καὶ Αὐτομέδων ὕπαγε ζυγὸν ὠκέας ἵππους 

Ξάνθον καὶ Βαλίαν, τὼ ἄμα πνοιῇσι πετέσθην, 

τοὺς ἔτεκε Ζεφύρῳ ἀνέμῳ Ἄρπυια Ποδάγρη 

βοσκομένη λειμῶνι παρὰ ῥόον Ὠκεανοῖο» Ἰλ. 16, 150

Τὰ μαρμάρινα παιδιὰ τῆς Ἀρτέμιδος...

Εἶναι αὐτὰ τὰ παιδικὰ πρόσωπα, τὰ χαμογελαστά, ποὺ σχηματίζουν τὴν πομπὴ τῆς Θεᾶς ἡ ὁποία τὰ προστατεύει ἀπὸ τὴν στιγμὴ τῆς γέννησεῶς τους.

Εἶναι οἱ μικρὲς ἄρκτοι, (ὅπως τὶς ὀνόμαζαν οἱ ἀρχαῖοι πρόγονοι)· αὐτὰ τὰ μαρμάρινα κορίτσια τοῦ 4ου π.Χ. αἰ. μὲ τὸ τρυφερὸ βλέμμα καὶ τὶς πλεξοῦδες στὰ μαλλιά. Πέφτουν ἀνάλαφρα οἱ πτυχωτοὶ χιτῶνες πάνω τους καὶ ὀρισμένα κρατοῦν ζωάκια στὰ χέρια τους. Σχηματίζουν πομπὴ πρὸς τὴ θεὰ Ἄρτεμη...

Σύντομος Ἱστορία Συλήσεως Μνημείων ὑπὸ Ξένων…

Ναὸς Ἐπικουρίου Ἀπόλλωνος στὶς Βάσσες

   Εἶναι ἰδιαιτέρως συγκινητικὸν τὸ ἐνδιαφέρον ποὺ ἐξεδήλωσαν γιὰ τὶς ἀρχαιότητες τοῦ Ἔθνους οἱ Ἕλληνες. Τὸν 17ον, 18ον ἀλλὰ καὶ κατὰ τὶς πρῶτες δεκαετίες τοῦ 19ου αἰῶνος, παρίσταντο κατ΄ ἀνάγκην, ἄνευ δυνατότητος ἀντιδράσεως, βωβοὶ μάρτυρες μιᾶς ἀνηλεοῦς διαρπαγῆς, τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν ὄχι μόνο τὰ μνημεῖα τῆς ἀρχαιότητος, ἀλλὰ καὶ πλῆθος σπουδαίων χειρογράφων ποὺ βρίσκονταν στὶς ἑλληνικὲς Μονές.

Ἡ διαρπαγὴ καὶ ἡ ἐξαγωγὴ τῶν ἑλληνικῶν καλλιτεχνικῶν θησαυρῶν, ἡ πλήρης καταστροφή ὡρισμένων ἤ ἡ κολόβωσίς τους, ἄρχισε ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῆς Ρωμαϊκῆς κατακτήσεως. Τότε καταστράφηκαν ἢ μεταφέρθηκαν στὴν Ἰταλία ἄπειρα ἔργα τῶν προγόνων μας, γιὰ νὰ κοσμήσουν τὸν θρίαμβο τῶν Ρωμαίων στρατηγῶν.

Κανεῖς δὲν μπόρεσε νὰ βρῇ τὸ δηλητήριο ποὺ θὰ μᾶς καταστρέψῃ...

Κανεῖς δὲν μπόρεσε νὰ βρῇ τὸ δηλητήριο ποὺ θὰ τοὺς καταστρέψῃ, ἔγραφε γιὰ τοὺς Ἕλληνες τὸ 1872 ὁ Γερμανὸς φιλόσοφος... 

    Πιο επίκαιρος από ποτέ ο Φρειδερίκος Νίτσε. Στο πρώτο του βιβλίο, με τίτλο <<Η Γέννηση της Τραγωδίας>> (1872) και συγκεκριμένα στο κεφάλαιο 15ο, ο Νίτσε κάνει μία ιδιαίτερα μνεία στο ελληνικό έθνος αποδεικνύοντας ότι ο Νίτσε είναι πολύ μπροστά από την εποχή του.

Διαβάστε το χαρακτηριστικό απόσπασμα από το βιβλίο:

Ἀπόλλων Σαυροκτόνος...

Ὁ Ἀπόλλων Σαυροκτόνος, 350-275 π.Χ., ποὺ ἀποδίδεται στὸν Πραξιτέλη. Μπροῦτζος, χαλκὸς καὶ ψηφιδωτὴ πέτρα. Διαστάσεις 150,00 x 50,30 x 66,80 ἐκ.

«Παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Πραξιτέλης ἦταν περισσότερο γνωστὸς γιὰ τὰ μαρμάρινα γλυπτά του, δημιούργησε πολὺ ὄμορφα ἔργα καὶ σὲ χαλκό. Ἒφτιαξε ἕναν νεανικὸ Ἀπόλλωνα ποὺ ὀνομάστηκε Σαυροκτόνος, νὰ ἐνεδρεύῃ μία ὑφέρπουσα σαύρα, μὲ ἕνα βέλος». -Πλίνιος ὁ Πρεσβύτερος, βιβλίο Φυσικῆς Ἱστορίας, 34.69ff, 1ος αἰ. μ.Χ. 

Ἡ τῶν Ἑλλήνων ἐξάπλωσις…

   Κοίταζε τὸν ὀρίζοντα ὁ Ἕλληνας· καὶ δὲν ἔβλεπε τὴν ἀπόσταση, οὔτε τὶς θάλασσες ποὺ ἔπρεπε νὰ διασχίσῃ. Ἔβλεπε τὰ εὔφορα τὰ χώματα καὶ τὶς πόλεις ποὺ θὰ ἔστηνε μὲ τὰ χέρια του. Καὶ ἦταν καὶ ὁ χρησμὸς τῆς Πυθίας ποὺ τοῦ ἔδινε ἀέρα στὰ πανιά του, γιατὶ καὶ οἱ Θεοὶ στὸ πλευρό του ἦταν, καὶ τὸν συντρόφευαν.

Καὶ ἡ φλόγα ἀπὸ τὸ Πρυτανεῖο τῆς Μητέρας-Πόλης, φώτιζε τὸν δρόμο τους καὶ στέριωνε τὶς πόλεις τους, ποὺ οἱ περισσότερες μέχρι σήμερα διατηροῦν τὰ ἑλληνικὰ τους ὀνόματα καὶ τιμοῦν τοὺς ἰδρυτές τους, τοὺς Ἕλληνες…

Ἡ Σφίγγα τῆς Αἴγινας

   Tὸ Ἀρχαιολογικὸ μουσεῖο τῆς Αἴγινας εἶναι τὸ πρῶτο Μουσεῖο τῆς Ἑλλάδος. Ἰδρύθηκε τὸ 1829 μὲ τὴ φροντίδα τοῦ Ἀ. Μουστοξύδη. Τὸ σημερινὸ κτίριο οἰκοδομήθηκε τὸ 1980 στὸν ἀρχαιολογικό χῶρο τῆς Κολώνας καὶ εἶναι δωρεὰ τοῦ Βαυαρικοῦ Συλλόγου τῶν Φίλων τοῦ Μουσείου τῆς Αἴγινας.

Τὸ Μουσεῖο φιλοξενεῖ στὸ χῶρο του, ἀνάμεσα σὲ ἄλλα σημαντικὰ ἀρχαιολογικὰ εὐρήματα καὶ τὴ μαρμάρινη Σφίγγα ποὺ εἶχε στηθεῖ στὸ ἱερὸ τοῦ Ἀπόλλωνος Κολώνας πάνω σὲ ψηλὸ κίονα.  Χρονολογεῖται τὸ 470-460 π.Χ.

Ἑλλήνων κληρονομιά...

 

   «Μὰ ὁ Χατζησάββας κοίταζε πέρα ἀπὸ τὸ παράθυρο καὶ εἶχε τὸ νοῦ του ἀλλοῦ· Εἶχε ξεσπάσει μπόρα τὶς μέρες ἐτοῦτες κι ὁ Χατζησάββας βρέθηκε σὲ ἓνα πατρικὸ χωράφι, μιὰν ὣρα ἀπὸ τὸ Μεγάλο Κάστρο, κοντὰ στὴν Ἁγίαν Εἰρήνη… Θεοῦ φώτιση ἢ μπὰς καὶ τὸ ἀπείκασε ἀπὸ τὰ παλιὰ κιτάπια ποὺ ἀνάγνωθε, τὰ χώματα ἐκεῖνα τοῦ μπῆκε στὸ μυαλὸ πὼς σκέπαζαν μιὰν ξακουστὴ παλιὰν πολιτεία· κι ἐκεῖ ποὺ σκάλιζε μία νεροφαγίδα μὲ τὸ σιδερομύτικο μπαστούνι του, ἕνα πράγμα γυαλιστερὸ κύλησε ἀπὸ τὸ βρεγμένο χῶμα· σκύβει – καὶ τί νὰ δεῖ; ἓνα χρυσὸ δαχτυλίδι! 

6ος αἰῶνας π.Χ. Ἡ Θεμελίωσις τῶν Φυσικῶν Ἐπιστημῶν ἀπὸ τοὺς Ἲωνες φιλοσόφους...

   Στὴν συνέντευξη, ποὺ μᾶς παραχώρησε ὁ ἀστροφυσικός, ἀναπληρωτὴς καθηγητὴς στὸ τμῆμα Φυσικῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν Στράτος Θεοδοσίου, ἀναφέρεται μὲ ἔμφαση τόσο στὸ ὅτι τὰ θεμέλια τῶν Φυσικῶν Ἐπιστημῶν τέθηκαν ἀπὸ τοὺς Ἴωνες φιλοσόφους τὸν 6ο αἰῶνα π.Χ. ὅσο καὶ στὶς λαμπρὲς κοσμολογικές-ἀστρονομικὲς ἀντιλήψεις τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων, μὲ ἀφορμὴ μάλιστα καὶ τὴν τελευταία μελέτη του μὲ τίτλο «Ἡ Ἐκθρόνιση τῆς Γῆς. Ἡ διαπάλη τοῦ Γεωκεντρικοῦ μὲ τὸ Ἡλιοκεντρικὸ Σύστημα» (σμ. Ἡ συνέντευξις παραχωρήθηκε τὸ 2008 στὴν Ταξιαρχούλα Λαδᾶ, γιὰ τὸ περιοδικὸ Δαυλός).

Ὁ Κίων τοῦ Θησαυροῦ τοῦ Ἀτρέως

Parts of two carved green marble 

half-columns which flanked the 

tomb at the Treasury of Atreus.

1905,1105.1-3, AN310460001

(CC BY-NC-SA 4.0)

www.britishmuseum.org

  Ἡ πόρτα τῆς είσόδου τοῦ Θησαυροῦ τοῦ Ἀτρέως στηριζόταν σὲ ἡμικίονες μὲ ἀνάγλυφα σχέδια. Τὸ διάστημα 1811 - 1812 ὁ Howe Peter Browne, 2ος Μαρκήσιος τοῦ Σλίγο, ἔλαβε τὴν ἀδεια ἀπὸ τὶς τουρκικὲς ἀρχὲς νὰ πραγματοποιήσῃ ἀρχαιολογικὲς ἀνασκαφὲς στὸν Θησαυρὸ τοῦ Ἀτρέως.

Τὰ εὐρήματα, οἱ ὑπέροχα σκαλισμένοι ἡμικίονες ποὺ στήριζαν τὴν θύρα τῆς εἰσόδου,  «ἐδωρήθησαν εἰς τὸν λόρδον, ὅστις καὶ τοὺς μετέφερεν εἰς Ἀγγλίαν».

Ἂς πάρουμε ὅμως τὴν ἱστορία ἀπὸ τὴν ἀρχή…

Φιλόστρατος, «Τὰ ἐς τὸν Τυανέα Ἀπολλώνιον»...

   Ὁ Δάμις ὑπῆρξε μαθητὴς τοῦ Ἀπολλώνιου καὶ ἔγραψε σχετικὰ γιὰ τὶς περιοδεῖες του, στὶς ὁποῖες λέει πῶς τὸν συνόδευσε κι ὁ ἴδιος. Ἐπίσης ἔγραψε γιὰ τὶς γνῶμες, τὶς ὀμιλίες καὶ τὶς προβλέψεις τοῦ Ἀπολλώνιου. Τὶς σημειώσεις αὐτὲς τοῦ Δάμιδος τὶς ἔδωσε ἕνας συγγεννής του στὴν αὐτοκράτειρα Ἰουλία Δόμνα, σύζυγο τοῦ Σεπτιμίου Σεβήρου, ἡ ὁποία ἀνέθεσε στὸν Φιλόστρατο νὰ τὶς ἀντιγράψῃ καὶ νὰ τοὺς δώσῃ ὕφος λογοτεχνικό γιατὶ ὁ Δάμις τὶς εἶχε καταγράψει μὲ σαφήνεια μέν, ἀλλὰ χωρὶς δεξιοτεχνία.

Τὸ παρελθὸν, ὁπλίζει τὸ μέλλον…

     Κοιτάω γύρω μου, τὴν Ἑλληνικὴ Φυλὴ πῶς μεταλλάχθηκε στοὺς αἰῶνες… Καὶ ὅμως, δὲν εἶναι μακρινὲς οἱ ἐποχὲς ποὺ περιγράφει παρακάτω ὁ Καρκαβίτσας.

Μέσα σὲ 50 σχεδὸν χρόνια, μᾶς ἔκαναν ὅση ζημιὰ δὲν κατάφεραν οἱ Τοῦρκοι σὲ τετρακόσια χρόνια σκλαβιᾶς. Μᾶς δίδαξαν νὰ περιφρονοῦμε τὸ παρελθόν καὶ νὰ ἀρνιόμαστε τὸ μέλλον. 

Τὸ παρελθὸν ἄδραξε ὁ Ρῆγας καὶ μὲ αὐτὸ ἀναθάρρεψε καὶ ὅπλισε τὶς ψυχὲς τῶν ὑπόδουλων Ἑλλήνων. Τὸ παρελθὸν ζωγράφισε στὴν Χάρτα του καὶ τὸ παρελθὸν ὕμνησε στὸν Θούρειο:

Ἡ Ἱερὴ Γεωγραφία τῆς Ἑλλάδος!

   Εἶναι αὐτὸς ὁ θαυμαστὸς τόπος ποὺ ζοῦμε, μὲ τὰ καλὰ κρυμμένα μυστικά, ποὺ περιμένουν πάλι νὰ τὰ ξανά-ἀνακαλύψουμε…

    Ἡ Ἱερὴ Γεωγραφία ἔχει ἀπασχολήσει πολλοὺς ἐρευνητὲς. Τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐρευνῶν τους τὰ βρίσκουμε στὰ ράφια τῶν βιβλιοπωλείων. Ἡ ἐπίσημη ἐπιστήμη, ἀρνούμενη ν΄ ἀποδεχτῇ τὰ γεγονότα, πρόσφατα ἄρχισε νὰ ἐρευνᾶ καὶ νὰ χρησιμοποιῇ τὸ πλῆθος τῶν στοιχείων ποὺ δηλώνουν τὴν γεωμετρικὴ σχέση ποὺ συνδέει τοὺς Ἱεροὺς Τόπους τῶν Ἑλλήνων.

Ἰδῶ κύργοι τὰ οὐραῖα κὶ τ’ ἀρχαῖα!.... Ἰένα φράγκου τοὺ κουμμάτ’...

Ταναγραία Κόρη, Βρεττανικὸ Μουσεῖο

   Συνήθως γίνεται ἀναφορὰ στοὺς ξένους περιηγητές, ποὺ ἐρχόμενοι στὴν Ἑλλάδα κατὰ τὴν διάρκεια ἢ καὶ μετέπειτα τῆς τουρκοκρατίας, ἄρπαζαν τοὺς ἀρχαίους ἑλληνικοὺς θησαυροὺς καὶ πλούτιζαν τὰ ξένα μουσεῖα καὶ συλλογὲς. 

Δὲν πρέπει νὰ παραλείψουμε ὅμως νὰ ἀναφέρουμε καὶ τὶς ἑλληνικὲς ἐνέργειες ποὺ στάθηκαν ὑπαίτιες γιὰ τὴν μεταφορὰ καὶ πώληση ἀρχαιολογικῶν θησαυρῶν στὸ ἐξωτερικὸ… 

Οἱ Μινωΐτες στὴ Βόρεια Θάλασσα...

Χανς Πέτερ Ντυρ, Το ταξίδι των Αργοναυτών, εκδόσεις Insel, 2011

   Ανακάλυψαν οι Μινωίτες πρώτοι τη Βόρεια Θάλασσα; Στη Γερμανία αναζωπυρώνεται η συζήτηση γύρω από τα θεαματικά ευρήματα του εθνολόγου Χανς Πέτερ Ντυρ στη θάλασσα του Βατ παρά την αρχική αμφισβήτηση.

Ποιος ανακάλυψε τη Βόρεια Θάλασσα; Ο Πυθέας ο Μασσαλιώτης τον 4ο αιώνα προ Χριστού. Δύσκολο πράγμα να ανατρέψει κανείς αυτή την παγιωμένη επιστημονική άποψη. Και όμως αυτό προσπαθεί εδώ και πολλά χρόνια ο Γερμανός εθνολόγος και ιστορικός του πολιτισμού Χανς Πέτερ Ντυρ. Αναζητώντας στην αβαθή θάλασσα Βατ κατά τη δεκαετία του 90 μαζί με φοιτητές του την καταποντισμένη μεσαιωνική πόλη Ρούνγκχολτ έκανε μια αναπάντεχη ανακάλυψη. Μέσα σε ένα στρώμα τύρφης που χρονολογείται περί το 1300 π.Χ. εντόπισε μινωικά ευρήματα, θραύσματα αγγείων, θυμίαμα, κοπάλη, λάπις λάζουλι και μια σφραγίδα με επιγραφή σε γραμμική γραφή Α. Αν τα ευρήματα ερμηνεύονται σωστά, τότε όντως Μινωίτες από την Κρήτη ανακάλυψαν πρώτοι τη Βόρεια Θάλασσα.

Οἱ 10 µεγαλύτερες ἀρχαιολογικὲς ἀνακαλύψεις στὴν Ἑλλάδα τὸ 2011

Η αρχαία ιστορία γράφτηκε σε διάρκεια αιώνων, η αναζήτηση όµως των τεκµηρίων της δεν είναι κάτι που ακολουθεί χρονολογική σειρά ούτε κατευθύνεται από τις βουλές των επιστηµόνων, που άλλοτε µπορεί να πασχίζουν επί χρόνια για ένα εύρηµα χωρίς επιτυχία, άλλοτε – τύχη αγαθή – να το ανακαλύπτουν και άλλοτε να είναι ένα απρόσµενο αλλά σπουδαίο γεγονός. 


Σε κάθε περίπτωση, βέβαια, η οικονοµική δυσπραγία στενεύει τα περιθώρια της αρχαιολογικής έρευνας, άρα και των αποτελεσµάτων, κάτι που δεν είναι κρυφό ότι συµβαίνει τα τελευταία χρόνια. Αλλά παρά τους περιορισµούς αυτούς σηµαντικές αρχαιολογικές ανακαλύψεις υπήρξαν σε όλη τη χώρα µε ευρήµατα που θα µπορούσαν να στηρίξουν ολόκληρα µουσεία. Ενα έργο τεράστιο σε πλούτο και σηµασία, που διευρύνει τη γνώση του παρελθόντος αλλάζοντας σε κάποιες περιπτώσεις και τα ως τώρα ισχύοντα. Η Ελλάδα είναι πρώτη στον τοµέα αυτόν και η απόδειξη ακολουθεί. 


Η επιλογή των δέκα σηµαντικών ανακαλύψεων θα µπορούσε κάλλιστα να διευρυνθεί σε 20 ή και περισσότερα, γι’ αυτό και η κατάταξη δεν έχει γίνει µε σειρά σπουδαιότητας. Αυτό θα το κάνει η µελέτη τους και ο χρόνος.

Σάρδεις: Το χρονικό μιας λεηλασίας...

  

Μαρμάρινος κίονας από τον ναό της Αρτέμιδος στις Σάρδεις, 4ος αι. π.Χ. Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, Νέα Υόρκη.

   Εκ πρώτης όψεως, ίσως να μην αισθάνεται κανείς έκπληξη όταν μαθαίνει ότι οι αρχαίες Σάρδεις, στη δυτική Μικρά Ασία, πάλαι ποτέ πατρίδα του μυθικά πλούσιου βασιλιά της Λυδίας Κροίσου, αποτέλεσαν στο παρελθόν στόχο άπληστων αρχαιοκαπήλων. Αυτό, ωστόσο, που προκαλεί ανησυχία είναι το γεγονός ότι η λεηλασία έγινε μόλις έναν αιώνα πριν, συγκεκριμένα το 1921-1922, και ενθαρρύνθηκε από επιφανείς Αμερικανούς αρχαιολόγους και επιχειρηματίες, καθώς και από μια θρασύτατη ομάδα (την Εκτελεστική Επιτροπή της Εταιρείας Ανασκαφών στις Σάρδεις – ECSES), όλους αποφασισμένους να εμπλουτίσουν ένα από τα σημαντικότερα μουσεία παγκοσμίως, το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης (Met) στη Νέα Υόρκη. Επιπλέον, οι ενέργειες των λαθρεμπόρων ανακοινώθηκαν δημόσια και υποστηρίχθηκαν μέσα από τις σελίδες των New York Times.

Κυριᾶκος τῆς Ἀνκόνα. Ὁ πρόδρομος τῶν περιηγητῶν

Ὁ Παρθενῶν στὸν Κώδικα Χάμιλτον (Deutsche Staatsbibliothek Berlin), 1442-43.

   Ὁ Ciriaco de' Pizzicolli ἢ Cyriacus of Ancona (Κυριᾶκος τῆς Ἀνκόνας), (31 Ἰουλίου 1391 -- 1453/55) ὑπῆρξε ὁ σημαντικότερος ἀρχαιοδίφης τῆς ἐποχῆς τῆς Ἀναγεννήσεως, ἐνὼ θεωρεῖται ὁ πρόδρομος τοῦ περιηγητισμοῦ καὶ ὁ ἰδρυτὴς τῆς σύγχρονης ἐπιγραφικῆς.

Προερχόταν ἀπὸ μία ἐξέχουσα οἰκογένεια Ἰταλῶν ἐμπόρων τῆς Ἀνκόνα . Ὁ Ciriaco ταξίδεψε ἀρχικά γιὰ τὶς ἐπιχειρήσεις τῆς οἰκογένειάς του καὶ στὴ συνέχεια γιὰ νὰ ἰκανοποιήσῃ τὴν περιέργειά του, σὲ ὅλη τὴν Ἀνατολική Μεσόγειο, σημειώνοντας τὶς ἀρχαιολογικὲς ἀνακαλύψεις του στὸ ἡμερολόγιό του (Commentaria), ποὺ γέμισε τελικὰ ἔξι τόμους. Ἔκανε πολλὰ ταξίδια στὴ Νότια Ἰταλία, Δαλματία, στὴν Ἤπειρο καὶ στὸ Μοριά, στὴν Αἴγυπτο, στὴν Χίο, στὴ Ρόδο καὶ στὴ Βηρυτό, στὴν Ἀνατολία καὶ στὴν Κωνσταντινούπολη. Κατὰ τὴ διάρκεια τῶν ταξιδιῶν του ἔγραψε λεπτομερεῖς περιγραφὲς τῶν μνημείων καὶ τῶν ἀρχαίων λειψάνων, καὶ τὰ εἰκονογράφησε μὲ δικά του σχέδια. Οἱ λεπτομερέστατες παρατηρήσεις του, τὸν καθιστοῦν ἕναν ἀπὸ τοὺς προδρόμους τῆς σύγχρονης ἀρχαιολογίας.

Ἀθηναίων Πολιτεία, Ἀριστοτέλους

   Ὁ συνολικὸς ἀριθμὸς τῶν πολιτειῶν τοῦ Ἀριστοτέλους ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὰ ἀποσπάσματα, ποὺ διασώθηκαν σὲ διάφορους συγγραφεῖς, εἶναι 99. Στὰ 51 ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἀποσπάσματα τὸ ὄνομα τοῦ Ἀριστοτέλη καὶ ὁ τῖτλος τῶν Πολιτειῶν ἀναφέρονται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἔτσι:

«Ἀριστοτέλης ἐν τῇ ……..ων πολιτεία». Σὲ ἄλλα 16 ἀναφέρεται ὁ Ἀριστοτέλης, ἀλλὰ ὄχι καὶ τὸ ὄνομα τῆς πολιτείας. Καὶ στὰ ὑπόλοιπα εἶναι πρόδηλα ἀπὸ τὸ περιεχόμενο, καὶ τοῦ Ἀριστοτέλους τὸ ὄνομα καὶ τῆς πολιτείας. Ἔτσι, καταρτίσθηκε ὁ κατάλογος τῶν πολιτειῶν τοῦ Ἀριστοτέλους: