Λύνοντας τὸν Κώδικα τοῦ Διοσκουρίδη...

Τα χειρόγραφα του Διοσκουρίδη, παρά την έντονη κριτική που δέχτηκε από τον Γαληνό, ώς ένα βαθμό μέχρι σήμερα αποτελούν αίνιγμα για τους επιστήμονες, αφού υπάρχει αταυτοποίητο υλικό και διαφορετικές προσεγγίσεις

Της ΑΝΝΑΣ ΣΤΕΡΓΙΟΥ (a.stergiou@eleftherotypia.net) 

   Ελάχιστο χρόνο είχε στη διάθεσή του ο φοιτητής στη βιβλιοθήκη της μονής, ώσπου να αρχίσουν να τον αναζητούν. Είχε ψάξει ήδη τα αρχεία της Βιέννης, της Βενετίας και της Νάπολης, είχε δει το έγγραφο του Λονδίνου και τώρα ήταν η σειρά της Μεγίστης Λαύρας, στο Αγιον Ορος.

Πάλευε ώρες τώρα μήπως βρει κάποιο στοιχείο να συνδέσει με τις ψηφίδες που έλειπαν από τον Κώδικα του Διοσκουρίδη. Μόνον ένα μέρος των χειρογράφων είχε σωθεί από τη φωτιά που είχε ξεσπάσει παλαιότερα στη μονή.

Κυριᾶκος τῆς Ἀνκόνα. Ὁ πρόδρομος τῶν περιηγητῶν

Ὁ Παρθενῶν στὸν Κώδικα Χάμιλτον (Deutsche Staatsbibliothek Berlin), 1442-43.

   Ὁ Ciriaco de' Pizzicolli ἢ Cyriacus of Ancona (Κυριᾶκος τῆς Ἀνκόνας), (31 Ἰουλίου 1391 -- 1453/55) ὑπῆρξε ὁ σημαντικότερος ἀρχαιοδίφης τῆς ἐποχῆς τῆς Ἀναγεννήσεως, ἐνὼ θεωρεῖται ὁ πρόδρομος τοῦ περιηγητισμοῦ καὶ ὁ ἰδρυτὴς τῆς σύγχρονης ἐπιγραφικῆς.

Προερχόταν ἀπὸ μία ἐξέχουσα οἰκογένεια Ἰταλῶν ἐμπόρων τῆς Ἀνκόνα . Ὁ Ciriaco ταξίδεψε ἀρχικά γιὰ τὶς ἐπιχειρήσεις τῆς οἰκογένειάς του καὶ στὴ συνέχεια γιὰ νὰ ἰκανοποιήσῃ τὴν περιέργειά του, σὲ ὅλη τὴν Ἀνατολική Μεσόγειο, σημειώνοντας τὶς ἀρχαιολογικὲς ἀνακαλύψεις του στὸ ἡμερολόγιό του (Commentaria), ποὺ γέμισε τελικὰ ἔξι τόμους. Ἔκανε πολλὰ ταξίδια στὴ Νότια Ἰταλία, Δαλματία, στὴν Ἤπειρο καὶ στὸ Μοριά, στὴν Αἴγυπτο, στὴν Χίο, στὴ Ρόδο καὶ στὴ Βηρυτό, στὴν Ἀνατολία καὶ στὴν Κωνσταντινούπολη. Κατὰ τὴ διάρκεια τῶν ταξιδιῶν του ἔγραψε λεπτομερεῖς περιγραφὲς τῶν μνημείων καὶ τῶν ἀρχαίων λειψάνων, καὶ τὰ εἰκονογράφησε μὲ δικά του σχέδια. Οἱ λεπτομερέστατες παρατηρήσεις του, τὸν καθιστοῦν ἕναν ἀπὸ τοὺς προδρόμους τῆς σύγχρονης ἀρχαιολογίας.

Ἐπιστολὴ Τούρκου άρχηγοῦ στόλου, πρὸς τὸν μέγαν μάγιστρον τῆς Ρόδου, 1517

Τὸ οἰκόσημο τοῦ μέγα μάγιστρου τῆς Ρόδου, Fabrizio del Carreto

 

   Ὁ Marin Sanuto (1466 – 1536), ἐχρημάτισε ἐπὶ σειρὰ ἐτῶν νομοθέτης τῆς ἑνετικῆς ἀριστοκρατίας, κατέλαβε διάφορες ὑψηλὲς θέσεις καὶ τοῦ εἶχε ἐπιτραπῇ νὰ λαμβάνῃ γνώσιν μυστικῶν ἐγγράφων, ὁποιουδήποτε περιεχομένου. 

Ἔτσι εἶχε ὁ Sanuto στὴν διάθεσί του ὑλικό, ἀπὸ τὸ οποῖο κατέγραφε σὲ εἰδικοὺς κώδικες καὶ γιὰ δικό του λογαριασμό, ὅλα ὅσα θεωροῦσε ἐνδιαφέροντα καὶ χρήσιμα γιὰ τὴν ἱστορία τῆς πατρίδος του, ἀπὸ τὰ πολυάριθμα ἔγγραφα ποὺ κατέφθαναν στὸ δουκικὸ παλάτι ἀπὸ τοὺς κατὰ τόπους διοικητὲς τὴς ἑνετικῆς ἐπικράτειας.

   Μέσα στὰ «Ἡμερολόγια» αὐτὰ ὑπάρχει καὶ μία ἐπιστολὴ σταλμένη ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸ τοῦ τουρκικοῦ στόλου πρὸς τὸν μέγαν μάγιστρον τῆς Ρόδου, πλοῖα τοῦ ὁποίου εἶχαν ἀπαγάγει Τούρκους άπὸ τὴ Θεσσαλονίκη καὶ ἀπὸ ἄλλα μέρη. Τὸ ὕφος ὅπως θὰ δεῖτε, εἶναι… διπλωματικότατον!

Ὁ ἐπιστημονικὸς ὀργασμὸς τῶν Εὐρωπαίων «περιηγητῶν»!

 

   Ἔκπληξις διακατεῖχε τὸ σύνολο τῆς εὐρωπαϊκῆς ἐπιστημονικῆς κοινότητος λόγῳ τῶν ἀρχαίων χειρογράφων ποὺ φυλάσσονταν στὶς μονὲς. Οἱ «ἀρχαιόφιλοι περιηγητὲς» μετὰ ἀπὸ τὶς ἐπισκέψεις τους στὶς μονές, ἐπέστρεφαν στὶς χῶρες τους  μὲ «νέες ἀνακαλύψεις» ποὺ πολλὲς φορὲς ἐμφάνιζαν ὡς δικές τους, καταστρέφοντας τὰ ἀρχαῖα τεκμήρια.

Ὁ Διογένης στοὺς παπύρους τοῦ Rainer

 

 Diogenes, 1860, Jean-Léon Gérôme

 

   Πρέπει νὰ γυρίσουμε πίσω στὸν χρόνο, γιὰ νὰ ἀνακαλύψουμε πάλι τὴν Ἑλλάδα ποὺ μᾶς στέρησαν...

Ὁ Μέγας Ἀλέξανδρος τοῦ Ρήγα Φεραίου

   Ὁ Ρήγας Φεραῖος ὡς πραγματικὸς ἡγέτης καὶ ἐπαναστάτης ἔδωσε προτεραιότητα στὴν ψυχικὴν προετοιμασία τῶν σκλαβωμένων Ἑλλήνων, ὥστε νὰ πάρουν τὰ ὅπλα καὶ νὰ ἐπαναστατήσουν κατὰ τῆς ὀθωμανικῆς τυραννίας. Ἤθελε πρῶτα νὰ ἐξυψώσῃ τὸ ἠθικό τους καὶ μετὰ νὰ τοὺς ὠθήσῃ στὸν ἀγῶναν  τῆς ἐπαναστάσεως, ὅπου θὰ χρειαζόταν καὶ τὴν ζωήν τους ἀκόμη νὰ θυσιάσουν.

Προσπάθησε νὰ δείξῃ στοὺς συμπατριῶτες του τὴ μεγάλη κληρονομιά, ποὺ εἶχαν ἀπὸ τοὺς ἀρχαίους Ἓλληνες, τὸ μεγαλεῖο τῶν ἑλληνικών πόλεων, τὴν οἰκονομικὴ καὶ πολιτική τους δύναμη καὶ τὴν ἀνδρεία τῶν προπατόρων τους.

   Ὁ Ρήγας, ἐφαρμόζοντας τὸ συγκεκριμένο ἐπαναστατικό του σχέδιο, τυπώνει, τὸ 1797, σὲ ἕνα φύλλο, διαστάσεων 44.7 ἑκ.Χ 29 ἑκ., τὴν εἰκόναν  τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου, ποὺ πλαισιώνεται ἀπὸ τὶς μορφὲς τῶν τεσσάρων στρατηγῶν του, τὸν Ἀντίγονον, τὸν Σέλευκον, τὸν Κάσσαδρον καὶ τὸν Πτολεμαῖον. Ἐπίσης, καὶ τέσσερις παραστάσεις, ὅπως τὶς μνημονεύει, ἀπὸ τὰ κατορθώματα τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου:

1. Τὴν θριαμβευτικὴν εἴσοδόν  του εἰς τὴν Βαβυλῶναν,
2. Τὴν φυγὴν τῶν Περσῶν εἰς τὸν Γρανικὸν ποταμόν,
3. Τὴν ἧτταν τοῦ Δαρείου καὶ
4. Τὴν φαμιλίαν τοῦ νικημένου τούτου βασιλέως εἰς τοὺς πόδας τοῦ Ἀλεξάνδρου.

   Ἐπί πλέον ὁ Ρήγας ὑπογραμμίζει ὅτι ὁ Μ. Ἀλέξανδρος "ἐχάλασε τὴν αὐτοκρατορίαν τῶν Περσῶν εἰς τὴν Ἀσίαν καὶ Ἀφρικήν"...

Ἡ ζωὴ καὶ τὸ ἒργο τοῦ ΡΗΓΑ
ellinikoarxeio.com
Εἰκόνα ἀπὸ http://spirit16.blogspot.gr/2009/11/1_26.html

Ὅλη ἡ χώρα τοῦ Αὐθέντου ἐν Εὐρώπη ὀνομάζεται Ἑλλάς!

Τὰ «Ἡμερολόγια» (1497-1533) τοῦ Marin Sanuto 

   Ὁ Marin Sanuto (1466 – 1536), ἀνῆκε σὲ μία ἐκ τῶν ἀρχαιοτέρων καὶ διαπρεπεστέρων ἑνετικῶν οἰκογενειῶν. Ὁ πρῶτος Sanuto ἀναφέρεται σὲ κώδικες τοῦ 420 μ.Χ., καὶ ἡ οἰκογένεια αὐτὴ διατηρήθηκε μέχρι τὸ 1700. Ὁ Marin Sanuto ἐχρημάτισε ἐπὶ σειρὰ ἐτῶν νομοθέτης τῆς ἑνετικῆς ἀριστοκρατίας, κατέλαβε διάφορες ὑψηλὲς θέσεις καὶ τοῦ εἶχε ἐπιτραπῇ νὰ λαμβάνῃ γνώσιν μυστικῶν ἐγγράφων, ὁποιουδήποτε περιεχομένου.

Ἡ ὑπέρογκη τουρκικὴ φορολογία στὶς Μονὲς τοῦ Ἁγίου Ὄρους

Ἡ Δυτικὴ πλευρὰ τοῦ Ἂθω, σὲ σχέδιο τοῦ Vassilios Barski, 1744.

   Στὰ χρόνια τῆς τουρκοκρατίας τὰ μοναστήρια τοῦ Ἁγίου Ὂρους ὑπέφεραν ἀπὸ τὴν ὑπέρογκη ἐπιβολὴ φόρων ἐκ μέρους τῶν Τούρκων. Τὸ 1764, ὁ σουλτάνος ἔχοντας ὡς ἀφορμὴ μία διένεξη ἀνάμεσα στὴ μονὴ Ἰβήρων καὶ σὲ ἄλλα μοναστήρια, ἔστειλε στὸ Ἅγιο Ὄρος ἄνθρωπό του, ὁ ὁποῖος ἔκανε ἀπογραφὴ τῶν μοναχῶν καὶ ἐκτὸς ἀπὸ τοὺς φόρους τῆς δεκάτης καὶ τὸν κεφαλικό, ἐπέβαλε καὶ πρόσθετους φόρους.

Ἡ Ἀγγλικὴ κυβέρνησις πρός ἄγραν ἑλληνικῶν χειρογράφων

    Τριγύριζαν ἀνενόχλητοι οἱ ἀπὲσταλμένοι καὶ οἱ "περιπατητές" στὴν Ἑλληνικὴ Γῆ καὶ μάζευαν τοὺς πνευματικοὺς καρποὺς τῶν προγόνων μας. Ἠσίοδος, Σοφοκλῆς, Ἀριστοτέλης, Γαληνός. Καὶ τὰ ἀδηφάγα μουσεῖα τὴς Εὐρώπης στολίζονταν γιορτινὰ μὲ κλεμμένη λάμψη ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα.