Μεσολόγγι. Μιὰ φούχτα χῶμα νὰ κρατῷ καὶ νὰ σωθῷ μ᾿ ἐκεῖνο…

«Μιὰ φούχτα χῶμα νὰ κρατῷ καὶ νὰ σωθῷ μ᾿ ἐκεῖνο…»

Ἐλεύθεροι Πολιορκημένοι, Σολωμός Διονύσιος, ΣΧΕΔΙΑΣΜΑ Β’, ΧΙΙΙ,6

***

     Ποιός εἶναι ἰκανὸς νὰ περιγράψῃ τὶς στιγμὲς ἐκεῖνες τοῦ σπαρακτικοῦ μεσονύκτιου ἀποχαιρετισμοῦ, ὅταν οἱ Μεσολογγίτες καὶ οἱ Μεσολογγίτισσες χωρίσθηκαν ἀπὸ τοὺς ἀγαπημένους καὶ τοὺς ἀσθενεῖς, ἔδωσαν τὸν τελευταῖον ἀσπασμόν καὶ κατευθύνθηκαν πρὸς τὰ τέσσερα ξύλινα γεφύρια· τὰ γυναικόπαιδα χωριστὰ πρὸς τὸ τελευταῖο πρὸς τὴν θάλασσα γεφύρι ὡς «ἀπέχον περισσότερον τῶν προμαχώνων» τοῦ ἐχθροῦ; Ἀλλὰ οἱ περισσότερες γυναῖκες φοροῦσαν φουστανέλλα καὶ ἦταν ζωσμένες τὴν σπάθη, ἔτοιμες πρὸς τὴν ἔσχατη πάλη· καὶ τὰ παιδιὰ ἐκεῖνα, τὰ παιδιὰ ἔπαιρναν μαχαίρια καὶ πιστόλια μακρύτερα τῶν χεριῶν τους… 

Τὰ κλειδιὰ τοῦ Μεσολογγίου κρέμονται στὰ κανόνια του…

 

      «Ἐγὼ θ΄ἀποθάνω ἐδῶ!» πρόφερε ὁ Μαυροκορδάτος 

     «Καὶ ἐγὼ!» ἀνεφώνησε ὁ Μπότσαρης, καὶ τὰ λόγια αὐτὰ λέει ὁ Τρικούπης «χρησίμευσαν ὡς θεμέλιος λίθος τῆς ἐν Μεσολογγίῳ ἐγκαρτερήσεως». 

     Πράγματι, ἡ ἀπόφαση τοῦ Μαυροκορδάτου καὶ τοῦ Μάρκου Μπότσαρη νὰ μείνουν καὶ νὰ ὑπερασπίσουν τὸ Μεσολόγγι, εἶναι ἡ ἀρχὴ τῶν γενναίων πράξεων. Ἡ πόλη ὀχυρώνεται καὶ, κάτω ἀπὸ τὴν διοίκηση τοῦ Μαυροκορδάτου, τὰ Σουλιωτικὰ παραγγέλματα τῶν Τζαβελλαίων καὶ τῶν Μποτσαραίων, καὶ μὲ ἀνεξάντλητη τὴ συνδρομὴ τῶν ἐντόπιων Μεσολογγιτῶν, ἀμύνεται ἡρωϊκῶς κατὰ τῶν τριῶν πασάδων ποὺ τὴν πολιορκοῦν ἀπὸ ξηρᾶς καὶ ἀπὸ θαλάσσης. Ἀλλὰ ἡ τύχη τοῦ Μεσολογγίου δὲν ἀφήνει ἀδιάφορους τοὺς ἄλλους Ἕλληνες. Τὸ ἕνα μετὰ τὸ ἄλλο φτάνουν στρατεύματα ἀπὸ τὴ Ρούμελη καὶ τὸ Μωριᾶ. Καὶ ὅταν συγκεντρώθηκαν ἐκεῖ ὁ Μακρῆς καὶ ὁ Τσόγκας, ὁ Ζαΐμης καὶ ὁ Δεληγιάννης, ὁ Νικηταρᾶς καὶ ὁ Πετρόμπεης, ἡ φρουρὰ τοῦ Μεσολογγίου ἔστειλε στὸν Ὀμὲρ Βρυώνη ποὺ ζητοῦσε τὴν παράδοση τῆς πόλεως τὴν περήφανη ἐκείνη ἀπάντηση τοῦ Λεωνίδα, ἐπαναλαμβανόμενη ὕστερα ἀπὸ 23 αἰῶνες ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ Μπότσαρη: «Ἂν θέλεις τὸ Μεσολόγγι, ἔλα νὰ τὸ πάρῃς»! 

Ὁ καπετὰν Μητρούσης (Δημήτριος Γκογκολάκης)

    Ὁ καπετὰν Μητρούσης γεννήθηκε στὸ Χομόντος τοῦ κάμπου τῶν Σερρῶν. Τὸ ὄνομά του ἦταν Δημήτριος Γκογκολάκης, μὰ ἔγινε γνωστὸς μὲ τὸ «Μητρούσης», τὸ χαϊδευτικὸ ὄνομα ποὺ τοῦ εἶχε δώσει ἡ μάνα του.

Μία μέρα τοῦ 1906 ποὺ δούλευε στὰ χωράφια, μπῆκαν Βούλγαροι κομιτατζῆδες σπίτι του καὶ ἔσφαξαν τὴ γυναίκα καὶ τὸ παιδί του. Ἔξαλλος τότε βγάζει τὸ κρυμμένο ὅπλο καὶ μὲ τὸν ξάδελφό του Γιοβάνη Οὔρδα ξεχύνεται σίφουνας στὰ χωριὰ Γκαμήλα, Ἔλσιανη, Καστάρκα καὶ Μελιγκόσδη, ὅπου σκότωσε ἀνθρώπους τοῦ βουλγαρικοῦ κομιτάτου.

Οἱ τουρκικὲς ἀρχὲς δυσκολεύτηκαν νὰ πιστέψουν ὅτι σὲ μία νύχτα εἶχε ἁλωνίσει τόσα χωριά. Βγῆκε πιὰ στὸ κλαρὶ μὲ τὸν Γιοβάνη καὶ τὸν ἀνηψιό του Μιχάλη Οὐζούνη καὶ ἔγινε ὁ φόβος καὶ ὁ τρόμος τῶν Βουλγάρων.

Χρέος στὴν μνήμην καὶ στὴν Ἱστορίαν...

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΒΙΔΑΛΗ

«Κάνουμε μόνο το χρέος μας κι αυτό είναι η καταγραφή και διάσωση της νεότερης ιστορίας του Ελληνισμού».

 

Το Αϊβαλί πριν την καταστροφή  

   Η Ειρήνη Σαρίογλου είναι η ψυχή του Ιδρύματος Ιστορικών Μελετών. Αυτό ιδρύθηκε το 2008, μετά τη συγχώνευση του Ελληνικού Λογοτεχνικού Ιστορικού Αρχείου με το Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής Τραπέζης. Το επιτελείο τού Ιδρύματος συνεργαζόταν από το '96 με τον αξέχαστο Μάνο Χαριτάτο του ΕΛΙΑ, οραματιστή του ΙΔΙΣΜΕ, το οποίο σήμερα στεγάζεται στην Παλλήνη (Μιλτιάδου 25, τηλ.: 210-6669140, info@idisme.gr)

Με γερές σπουδές σε Γαλλία, Αγγλία και στη γενέτειρά της Κωνσταντινούπολη, διδάκτωρ στο Κέντρο Βυζαντινών, Οθωμανικών και Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Μπίρμπιγχαμ (η διδακτορική της διατριβή «Η επιρροή της τουρκικής πολιτικής στην ελληνική εκπαίδευση της Πόλης 1923 - 1974» κυκλοφορεί στις εκδόσεις του ΙΔΙΣΜΕ). 

Ε.Μ.Σ.: Χάρτης τῆς «Νέας Τουρκίας» στὴν Milliyet...

Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Μ Α Κ Ε Δ Ο Ν Ι Κ Ω Ν Σ Π Ο Υ Δ Ω Ν

Χάρτης της «Νέας Τουρκίας» στην Milliyet από τον Έβρο μέχρι τη Θεσσαλονίκη

   Η μεγάλη τουρκική εφημερίδα Milliyet δημοσίευσε χάρτη της «Νέας Τουρκίας». Στον χάρτη η «Νέα Τουρκία» περιλαμβάνει την Ενιαία Θράκη (τουρκική, ελληνική και βουλγαρική), την ελληνική Ανατολική και Κεντρική Μακεδονία μέχρι τη Θεσσαλονίκη και περιοχές της νοτιοανατολικής Βουλγαρίας.

Έτσι απαντάνε οι Έλληνες!

 

   Ο δήμαρχος Αλεξανδρουπόλεως κ. Ευάγγελος Λαμπάκης, με πρωτοφανή δημοκρατική και εθνική ευαισθησία, όπως θα άρμοζε σε κάθε δήμαρχο της ακριτικής Ελληνικής Θράκης επέστρεψε επιστολή της Π.ΕΚ.Ε.Μ, που αναφερόταν συλλήβδην σε «Τουρκική μειονότητα της Δυτικής Θράκης». Η απάντηση του δημάρχου αποτελεί μνημείο θάρρους, και θα πρέπει να αποτελεί στο εξής ΟΔΗΓΟ πολιτικής και εθνικής δράσης κάθε δημάρχου, κάθε περιφερειάρχη και κάθε διοικητικού υπαλλήλου της ελληνικής Θράκης.

Η Θράκη έχει ανάγκη από τέτοιους άνδρες και όχι από συμβιβασμένες μετριότητες και φοβισμένα ανθρωπάκια.

   Τι είναι η ΠΕΚΕΜ; Πρόκειται για την «Πολιτιστική και Εκπαιδευτική Εταιρεία της Μειονότητας Δυτικής Θράκης», η οποία έχει έδρα την Κομοτηνή και μεταξύ άλλων σκοπεύει να δημιουργήσει τουρκικά εκπαιδευτικά και πολιτιστικά ιδρύματα στην Ελληνική Θράκη. Με λίγα λόγια να προωθήσει τον εκπαιδευτικό και πολιτισμικό εκτουρκισμό στην περιοχή μας. Ιδρύθηκε από τον πρώην βουλευτή του ΠΑΣΟΚ Γκαλήπ Γκαλήπ και φαίνεται ότι τα νήματα των διασυνδέσεων με την Τουρκία είναι πολύ μεγάλα.

Πώς, ένα πολιτιστικός σύλλογος έχει χρήματα για να αναλάβει τέτοιας κλίμακας πρωτοβουλίες; Μάλλον, δεν είναι καθόλου δύσκολο να το φαντασθούμε, τη στιγμή που οι περισσότεροι χριστιανικοί σύλλογοι κινδυνεύουν με λουκέτο και δεν μπορούν να πληρώσουν ούτε το ενοίκιό τους.

Να σημειώσουμε ότι η ΠΕΚΕΜ έχει τη δυνατότητα να συναντιέται με όποιον παράγοντα της διοίκησης επιθυμεί π.χ. με τον Περιφερειάρχη Άρη Γιαννακίδη, κάτι το οποίο δεν συνέβη ΠΟΤΕ με κανένα Πομάκικο σύλλογο.

   Η ΠΕΚΕΜ στα πλαίσια των πιέσεων που ασκεί επιτυχώς σε άβουλους χριστιανούς παράγοντες της περιοχής, απέστειλε επιστολή, όπου μεταξύ άλλων αναφέρει τη γνωστή ρατσιστική φράση ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΘΡΑΚΗΣ. Ο χαρακτηρισμός αυτός είναι εξόχως γενοκτονικός αφού υποδηλώνει την φασιστική τους άρνηση να αποδεχθούν την ύπαρξη των Πομάκων αλλά και των Ρωμά (Τσιγγάνων). Επιπλέον, ο όρος Δυτική Θράκη είναι ο αγαπημένος όρος του τουρκικού εθνικισμού (τον οποίο δυστυχώς αναπαράγουν με βλακώδη τρόπο και χριστιανοί), προκειμένου να μην χαρακτηρισθεί η Θράκη, ως ελληνική, αλλά με γεωγραφικό και μόνο κριτήριο (αν και αυτό ακόμη είναι λανθασμένο). Ποτέ, μα ποτέ, δεν θα μιλήσουν για ΕΛΛΗΝΙΚΗ Θράκη, αλλά πάντα για ΔΥΤΙΚΗ, σαν να μην έχει εθνική ταυτότητα η περιοχή.

Αναρωτιώμαστε: Γιατί δεν αντέδρασε ο σιωπηλός δήμαρχος Κομοτηνής κ. Γιώργος Πετρίδης; Εν προκειμένω, η σιωπή δεν είναι χρυσός, αλλά ΕΓΚΛΗΜΑ και μάλιστα ΕΘΝΙΚΟ.

Επειδή, η απάντηση του κ. Ευάγγελου Λαμπάκη, συνιστά σπουδαία πράξη, Έλληνα (χωρίς εισαγωγικά) δημάρχου, την μεταφέρουμε αυτούσια και στο εξής δεν μπορεί παρά να αποτελεί σημείο αναφοράς μας.

Η ΥΠΕΡΟΧΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ

«Απαντώντας στο με αριθμό πρωτ. 15/28-02-2012 έγγραφό σας, σας το επιστρέφω ως αναίσχυντα αντεθνικό δεδομένου ότι αναφέρετε πολλές φορές την φράση «Τουρκική μειονότητα της Δυτικής Θράκης». Αποδέχομαι τις διεθνείς συνθήκες όπως αυτή της Λωζάνης περί θρησκευτικής μειονότητας στη Θράκη, την σύμβαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων που υπέγραψε η χώρα μας και ως ελεύθερα σκεπτόμενος άνθρωπος, αναγνωρίζω στον κάθε συμπολίτη μου τη δυνατότητα του αυτοπροσδιορισμού π.χ. χριστιανός ή μουσουλμάνος της Θράκης, Πομάκος, Ρομ, Τουρκικής καταγωγής κτλ, ΑΛΛΑ ΠΑΝΤΑ ΕΛΛΗΝΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ.

Έτσι, δεν μου είναι ανεκτή η φράση «τουρκική μειονότητα στη Δυτική Θράκη»,διότι ευθέως αποκαλείτε την μουσουλμανική μειονότητα της δυτικής Θράκης «Τουρκική», δηλαδή μαζικά και συλλογικά χωρίς να προκύπτει κάτι τέτοιο από το Νόμο, τις συνθήκες και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

ΣΕΒΟΜΑΙ ΤΟΝ ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΛΑΟ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ στην Τουρκία. Σέβομαι και όλους τους συντοπίτες μου Έλληνες υπηκόους, μουσουλμάνους στο θρήσκευμα, που βρίσκονται στην Ελλάδα, αφού έμαθα να ζω μαζί τους ώριμα και δημιουργικά από τη γέννησή μου. Δεν ανέχομαι όμως να ΜΗΝ με σέβονται ως άνθρωπο, Έλληνα πολίτη και θεσμικό ως έχοντα την ιδιότητα του Δημάρχου.

Εν τέλει εάν αισθάνεστε εσείς που μου αποστείλατε το άνω έγγραφό σας ΜΕΛΗ ΑΝΥΠΑΡΚΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΑΣ και όχι ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ με δικαίωμα ο καθείς ξεχωριστά του αυτοπροσδιορισμού κατά τα προεκτεθέντα, τότε δεν έχετε θέση στην Ελλάδα. Εννοείται ότι τα θέματα που αφορούν τα μειονοτικά σχολεία και τα παιδιά μας που φοιτούν σε αυτά στη Θράκη με ενδιαφέρουν απόλυτα και ως άνθρωπο και ως Δήμαρχο, αλλά θα τα συζητήσω με επαΐοντες και θεσμικούς οι οποίοι έχουν κατά νου το καλό των παιδιών μας χριστιανών και μουσουλμάνων και το καλό της Θράκης μας».

Ο Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης

Ευάγγελος Λαμπάκης »

Αρθρο του Κεμάλ Φαρζλή

(Ζαγάλισα τεύχος 60, Απρίλιος - Μάιος 2012)

Ποδοσφαιρικὴ ὁμάδα “Πόντος”

Ποδοσφαιρική ομάδα “Πόντος”
Απαγχονίστηκαν, για να τιμήσουν την φανέλα τους

   Στα όνειρά μου έρχεται συχνά η μακρινή φωνή της μάνας τρελής στους έρημους δρόμους(1) και με ρωτάει με παράπονο αν κλαίνε ακόμα τα ματοπήγαδα(2).

Με ρωτάει για κάποιους πραγματικούς ήρωες του ποδοσφαίρου. Ήταν παιδιά της γης του Πόντου. Δεν έπαιξαν ποτέ σε μεγάλες οργανώσεις. Δε λατρεύτηκαν ποτέ ως θεοί από το αφιονισμένο πλήθος, δεν είδαν ποτέ τους οπαδούς να γεμίζουν πλατείες και να κλείνουν δρόμους για να εκδηλώσουν την εθνική υπερηφάνεια τους (τι χυδαίες που φαίνονται, ορισμένες φορές, οι λέξεις).

   Οι ήρωες (αν ακόμα έχουν νόημα οι λέξεις) της ομάδας “Πόντος” ήταν καθηγητές, μαθητές και απόφοιτοι του κολεγίου Ανατολία(3) της Μερζιφούντας. Οι μαθητές αποφάσισαν να τιμήσουν την φανέλα τους και γι' αυτό, παρά την τρομοκρατία και τις απειλές των Κεμαλικών, αγωνίστηκαν με εμφάνιση που θυμίζει την Γαλανόλευκη (άσπρες και γαλάζιες ρίγες) και στην μέση το γράμμα "Π".

Ἐπιστολὴ Τούρκου άρχηγοῦ στόλου, πρὸς τὸν μέγαν μάγιστρον τῆς Ρόδου, 1517

Τὸ οἰκόσημο τοῦ μέγα μάγιστρου τῆς Ρόδου, Fabrizio del Carreto

 

   Ὁ Marin Sanuto (1466 – 1536), ἐχρημάτισε ἐπὶ σειρὰ ἐτῶν νομοθέτης τῆς ἑνετικῆς ἀριστοκρατίας, κατέλαβε διάφορες ὑψηλὲς θέσεις καὶ τοῦ εἶχε ἐπιτραπῇ νὰ λαμβάνῃ γνώσιν μυστικῶν ἐγγράφων, ὁποιουδήποτε περιεχομένου. 

Ἔτσι εἶχε ὁ Sanuto στὴν διάθεσί του ὑλικό, ἀπὸ τὸ οποῖο κατέγραφε σὲ εἰδικοὺς κώδικες καὶ γιὰ δικό του λογαριασμό, ὅλα ὅσα θεωροῦσε ἐνδιαφέροντα καὶ χρήσιμα γιὰ τὴν ἱστορία τῆς πατρίδος του, ἀπὸ τὰ πολυάριθμα ἔγγραφα ποὺ κατέφθαναν στὸ δουκικὸ παλάτι ἀπὸ τοὺς κατὰ τόπους διοικητὲς τὴς ἑνετικῆς ἐπικράτειας.

   Μέσα στὰ «Ἡμερολόγια» αὐτὰ ὑπάρχει καὶ μία ἐπιστολὴ σταλμένη ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸ τοῦ τουρκικοῦ στόλου πρὸς τὸν μέγαν μάγιστρον τῆς Ρόδου, πλοῖα τοῦ ὁποίου εἶχαν ἀπαγάγει Τούρκους άπὸ τὴ Θεσσαλονίκη καὶ ἀπὸ ἄλλα μέρη. Τὸ ὕφος ὅπως θὰ δεῖτε, εἶναι… διπλωματικότατον!

Ἡ Κωνσταντινούπολη κατὰ τὴν Ἐπανασταση τοῦ ’21. R. Walsh

 

Βιαιότητες τῶν Τούρκων ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων στὴν Κωνσταντινούπολη, μετὰ τὴν κήρυξη τῆς  Ἐπανάστασης τοῦ 1821. Ἄγνωστος χαράκτης, τέλη δεκαετίας 1820.

     Ὁ Ἄγγλος κληρικὸς R. Walsh, βρέθηκε στὴν Πόλη ὅταν ξέσπασε ἡ Ἐπανάσταση, ὡς ἀκόλουθος τοῦ πρεσβευτοῦ τῆς Ἀγγλίας στὴν Κων/λη, λόρδου Stangford. Καὶ ὅταν ἄρχισε ὁ μεγάλος κατατρεγμὸς τῶν Ἑλλήνων, μὲ γενναιότητα καὶ ἀντοχὴ ἔβγαινε κάθε μέρα στοὺς δρόμους καὶ κατέγραφε τὰ γεγονότα. Κυκλοφοροῦσε στὰ σοκάκια τῆς Πόλης δρασκελίζοντας τὰ ἀποκεφαλισμένα πτώματα τῶν Ἑλλήνων, παρακολούθησε σκοτωμοὺς καὶ βασανισμούς. Ὁ Walsh καταγράφει εὐσυνείδητα ὅ,τι βλέπει καὶ ἀκούει , εἶναι ἐρευνητικὸς καὶ δείχνει ἀντικειμενικότητα.

   Στὴν ἀρχή ἦταν ἀδιάφορος καὶ ἀσυγκίνητος μπροστὰ στὴν τραγωδία τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ἐπηρεασμένος ἀπὸ τὴ φιλοτουρκικὴ ἀγγλικὴ πολιτική. Σιγά-σιγὰ ὅμως, παρακολουθῶντας τὶς ἐξελίξεις, προσεγγίζει τὴν Ἐπανάσταση καὶ ἐκδηλώνει φιλελληνικὰ αἰσθήματα.

Ἰδοῦ οἱ Τοῦρκοι!

     Ὁ Τζῶρτζ Χόρτον, Γενικὸς Πρόξενος τῶν Η.Π.Α. στὴν Σμύρνη κατὰ τὶς περιόδους 1911-1917 καὶ 1919-1922, γράφει  στὸ  βιβλίο του «Ἀναφορικὰ μὲ τὴν Τουρκία» (Ἐκδόσεις «Νέα Σύνορα» - Ἀ.Λιβάνη) :

«…Ἀμέσως μετὰ τὴν ψήφιση τοῦ Συντάγματος, τὸ πρῶτο βῆμα τῆς κυρίαρχης τουρκικῆς φυλῆς ἦταν νὰ ἐδραιώσῃ τὴν ὑπεροχή της μὲ μέτρα καταστολῆς, ἀκόμη καὶ μὲ φόνους».