Ὁ ἐπιστημονικὸς ὀργασμὸς τῶν Εὐρωπαίων «περιηγητῶν»!

 

   Ἔκπληξις διακατεῖχε τὸ σύνολο τῆς εὐρωπαϊκῆς ἐπιστημονικῆς κοινότητος λόγῳ τῶν ἀρχαίων χειρογράφων ποὺ φυλάσσονταν στὶς μονὲς. Οἱ «ἀρχαιόφιλοι περιηγητὲς» μετὰ ἀπὸ τὶς ἐπισκέψεις τους στὶς μονές, ἐπέστρεφαν στὶς χῶρες τους  μὲ «νέες ἀνακαλύψεις» ποὺ πολλὲς φορὲς ἐμφάνιζαν ὡς δικές τους, καταστρέφοντας τὰ ἀρχαῖα τεκμήρια.

Ὁ Διογένης στοὺς παπύρους τοῦ Rainer

 

 Diogenes, 1860, Jean-Léon Gérôme

 

   Πρέπει νὰ γυρίσουμε πίσω στὸν χρόνο, γιὰ νὰ ἀνακαλύψουμε πάλι τὴν Ἑλλάδα ποὺ μᾶς στέρησαν...

Τὸ σωτήριο ἑλληνικὸ μπόλι!

MYNDE,J. – Constantinople

    Ἡ λαίδη Montagu ἦταν σύζυγος τοῦ Ἄγγλου Edwart Wortley Montagu, ποὺ διατέλεσε πρεσβευτὴς στὴν Κωνσταντινούπολη τὰ ἕτη 1716-1717. Ἡ λαίδη ἦταν διανοούμενη, μὲ κλασσικὴ μόρφωση, παρατηρητικότητα, πνευματικὴ ἀνησυχία καὶ γνώση τῶν διεθνῶν πραγμάτων τῆς ἐποχῆς της.

Ἀλληλογραφοῦσε μὲ διάφορες ἀριστοκράτισσες τοῦ Λονδίνου μεταδίδοντας ἐντυπώσεις ἀπὸ τὶς περιοδεῖες της καὶ πληροφορίες γιὰ τὸν δημόσιο καὶ ἰδιωτικὸ βίο τῶν Ὀθωμανῶν, γιὰ τοὺς πολέμους, γιὰ τὴν πολιτικὴ τοῦ σεραγιοῦ καὶ κάπου κάπου σημείωνε καὶ μερικὲς παρατηρήσεις γιὰ τὸν Ἑλληνισμὸ τῆς Πόλης. 

Τὰ κείμενα τῶν ἐπιστολῶν τῆς λαίδης Montagu δημοσιεύθηκαν στὴν Ἀγγλία τὸ 1763, ἕνα χρόνο μετὰ τὸν θάνατό της, καὶ θεωρήθηκαν φιλολογικὸ γεγονός. Τὴν ἐγκωμιάζει ὁ Γίββων, ἐνθουσιάζονται ὁ Καρλάϋλ καὶ ὁ Βολταῖρος.

Ὁ Λέων τῆς Ἰουλίδος

 

 

 

  Τὸ νησὶ τῆς Κέας στὴν ἀρχαιότητα ὀνομαζόταν Σέος ἢ Κέος, καὶ παρ΄ ὅλο ποὺ εἶναι κοντᾶ στὴν Ἀττικὴ, δὲν συμπεριλαμβανόταν στὶς συνηθισμένες τουριστικὲς περιηγήσεις καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος γιὰ τὸν ὁποῖο ὑπάρχουν πολὺ λίγες περιγραφὲς τοῦ Λέοντος τῆς Κέας.

Ἡ περιγραφὴ ποὺ ἀναφερόταν συχνότερα βρίσκεται στὸν πρῶτο τόμο τοῦ βιβλίου «Voyages dans de la Grece» τοῦ Δανοῦ P. O. Bronsted, ποὺ ἐκδόθηκε ἀρχικῶς στὰ γερμανικὰ καὶ ἡ γαλλικὴ μετάφραση δημοσιεύτηκε τὸ 1828.

Σαντορίνη 1707. Ἕνα νησὶ ἀναδύεται!

 

Santorini, Porcacchi, 1576

 

     Στὶς ἀρχὲς τοῦ ΙΗ’ αἰώνα τὸ ἡφαίστειο τῆς Σαντορίνης ἀφυπνίζεται καὶ πάλι. Τὴν ἔκρηξη τοῦ 1707, ποὺ δημιούργησε τὴ νησίδα Νέα Καμένη, παρακολούθησε καὶ περιγράφει μὲ δραματικὲς λεπτομέρειες, ἕνας Ἰησουίτης μισσιονάριος περιηγητὴς ἐγκατεστημένος στὴ Σαντορίνη, ὁ πατὴρ Tarillon, σὲ μία ἔκθεση πρὸς τοὺς προϊσταμένους του.

Στὶς 23 Μαΐου 1707 εἶδε νὰ βγαίνῃ ἀπὸ τὴ θάλασσα ἕνα καινούργιο νησί, ἀνάμεσα στὴ Μικρὴ καὶ τὴ Μεγάλη Καμένη, κάπου τριάντα μίλια ἀπὸ τὴ Σαντορίνη.

Kλεφταρματωλοί

Ἐμπροσθογενὲς τουφέκι μὲ ἐπίχρυσο διάκοσμο καὶ πλάκες ἐλεφαντοκόκκαλο. Ἀνῆκε στὸν Nικόλαο Πετιμεζᾶ (1790-1865), γιὸ τοῦ διάσημου κλεφταρματολοῦ Θανάση Πετιμεζᾶ (1752-1804). (Mουσεῖο Mπενάκη).

 

  TOYΣ KΛEΦTEΣ «εἶχε κυρίως λογαριάσει ὁ δυστυχισμένος Pῆγας γιὰ τὴν ἐπιτυχία τῆς πατριωτικῆς του συνωμοσίας. Kαὶ πιὸ ὕστερα, ὅσοι Ἕλληνες ἐπιχείρησαν κατιτὶ γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῆς χῶρας τους, στήριξαν τὸ μέγιστο τῆς ἐμπιστοσύνης τους, ὅπως κι ἐκεῖνος, στὴ γενναιότητά τους», γράφει, στὰ 1824-25, ὁ Φοριέλ.

Πῶς νὰ παλέψῃς;

«Νέκρωσε ἡ σκέψη μου στὸ ἄκουσμα·  μ’ ἔπνιξε ὁ πόνος. Κοίταξα τὴν κυρά μου, στήριγμα καὶ λύτρωση τόσα χρόνια καὶ εἶδα τὸ δάκρυ της νὰ κατηφορίζῃ μέσα στὴν χαρακιὰ του χρόνου.

Πῶς νὰ παλέψῃς αὐτὸν τὸν ἐχθρὸ ποὺ ἡ μοίρα ἔφερε τώρα, στὸ λιόγερμα τῆς ζωῆς; Πῶς νὰ παλέψης αὐτὸν τὸν ἐχθρὸ ποὺ ὅπλα του εἶναι τὰ λόγια τὰ ψεύτικα, θεός του τὸ χρῆμα καὶ ἀνάγκη του, ἡ ἐξουσία!

Μᾶς πήρανε τὴ χώρα·  τοὺς ἀγῶνες τοὺς δικούς μας·  τῶν προγόνων μας! Μᾶς πήρανε τὴ χώρα·  οἱ ἀπαίδευτοι, οἱ ἀνάλγητοι, οἱ ἀγνώμονες! Καὶ αὐτὰ τὰ χέρια τὰ ροζιασμένα, τὰ σκληρὰ δουλεμένα, τὸ κράτησαν τὸ ντουφέκι καὶ τὸ δόξασαν στ’ ἀλβανικὰ βουνὰ καὶ στὰ δασωμένα πλάγια τῆς πατρίδος. Μὰ εἶχε πρόσωπο τότες ὁ ἐχθρός, τὸν ἔβλεπες, καὶ αὐτὸν καὶ τὰ ὅπλα του·  ἔβλεπες τὸ αἷμα του νὰ χύνεται στὴ γῆ καὶ θέριευες καὶ φούσκωνες καὶ λυσσομάναγες μὲ τὴ Λευτεριὰ στὴν σκέψη…

Καὶ τώρα τί;  Τί ὅπλο ν’ ἀντιτάξῃς; Τὶ ὅπλο νὰ σφίξῃς στὴ χούφτα καὶ σὲ ποιά σφαῖρα νὰ βάλῃς καβάλα τὶς ἐλπίδες σου;  Ἂχ αὐτὴ ἡ δίψα χαλασμοῦ μὲ πνίγει τώρα, σὰν καὶ τότε…»

Κι αὐτό τὸ ἀσίγαστο ποὺ φούσκωνε μέσα του τὸ ὀνόμασε... ἄδικο

Ἄδικη ζωὴ

Ἄδικη πατρίδα

Ἄδικος κόσμος

Μὰ δίκαιος ἀγῶνας ὁ ἀγῶνας τῆς τιμῆς καὶ τῆς λευτεριᾶς

Καὶ παίρνει τὸ μάτι αὐτὴν τὴν παλαβὴ λάμψη  

καὶ τὸ χαλκωμένο ἀπὸ τὸν ἥλιο μέτωπο 

ραγίζει ἀπὸ τὶς σκέψεις καὶ τὰ ὅνειρα,  

ποὺ ἀγκαλιασμένα μὲ τὸν πόλεμο, 

ἀπόκαμαν πριν την εκπλήρωσή τους.

Κι ἀναπολεῖ τὴν νιότη του·  

τότε ποὺ ἔπλαθε τὴν τύχη μὲ τὰ ἴδια του τὰ χέρια· 

τότε ποὺ ρώταγε τὸν θάνατο ἂν φοβᾶται τὴ ζωή. 

Κι ἦταν ψυχόρμητη ἡ ἀντίδραση αὐτή, 

στὴν καταχνιὰ τοῦ κουρνιαχτοῦ τῆς μάχης,  

τότε ποὺ νόμιζε πῶς εἶχε κάνει συμφωνία μὲ τὸ θάνατο, 

τότε ποὺ ἔτρεμε ἡ γῆς καὶ ὁ ἀέρας παλλόταν 

ἀπ` τὰ ἀτσάλια ποὺ βροντοῦσαν· 

καὶ ἡ ματιὰ γοργή, ἔκοβε τὸν κίνδυνο.

Ὅσοι δὲν ἀπόμειναν κεραυνωμένοι 

κεῖνες τὶς ἐποχές τὶς δύσκολες 

κρύψαν τὴν ἀγριεμένη λάμψη 

βαθιὰ στὴν κόρη τοῦ ματιοῦ 

κι ἔδωσαν στὸ πρόσωπο 

ἀταραξία μαρμάρινη...

 

''Λειψὴ ἡ ζωὴ παιδάκι μου

στὰ χρόνια τὰ δικά μας

Κεῖνα τὰ χρόνια τοῦ χαμοῦ

τῆς ἄφθαρτης γενιᾶς μας...''

Καὶ σὰν ἀκούμπησα τὸ χέρι του ποὺ ξαπόσταινε στὰ γόνατά του ἔνιωσα ὅλο τὸ θρῆνο ποὺ κατοικοῦσε μέσα του...

Ἂχ Ἑλλάδα μου…!  

 

Χλόη

Ἡ φωτογραφία τοῦ Φώτη Καζαζῆ ( φωτογραφικὲς ἀφηγήσεις ) εἶναι ἀπὸ zafora.blogspot.com

Οἱ «Φιλέλληνες».

 

 

   Οἱ ξένοι ποὺ κατέφθασαν στὴν Ἑλλάδα κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ Ἀγῶνα, οἱ λεγόμενοι φιλέλληνες, προέρχονταν ἀπὸ διάφορα κοινωνικὰ στρώματα καὶ κινοῦνταν οἱ περισσότεροι ὑπὸ συνθῆκες ποὺ δὲν ἄρμοζαν στὸν ὅρο τοῦ φιλελληνισμοῦ.

Στρατιωτικοὶ ποὺ ἀρέσκονταν τῶν ἐμπόλεμων καταστάσεων, ἀποτυχημένοι ποὺ ἤλπιζαν στὴν ἀνάδειξη καὶ ἐπιβράβευση τῶν «προσόντων» τους, τυχοδιῶκτες ποὺ πρόσφεραν τὶς ὑπηρεσίες τους κάτω ἀπὸ ὁποιαδήποτε σημαία ἀκόμα καὶ τῆς ἡμισελήνου, ἐλπίζοντας σὲ γρήγορη ἄνοδο μέσῳ τῆς πολεμικῆς δράσης ποὺ θὰ τοὺς ἐξασφάλιζε σταδιοδρομία καὶ πλοῦτο.